Sáng 24/2 (mùng 8 Tết Bính Ngọ), tại đập đầu mối kênh chính Bắc hệ thống thủy nông Đồng Cam (xã Phú Hòa 1), Công ty TNHH MTV Thủy nông Đồng Cam tổ chức lễ dâng hương truyền thống, tưởng nhớ công ơn những người đã có công xây dựng, bảo vệ công trình thủy lợi này.

Tham dự có các đồng chí: Từ Thái Giang, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh; Đào Bảo Minh, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Tuy Hòa; Huỳnh Lữ Tân, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế Phú Yên; Đào Mỹ, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh cùng nguyên lãnh đạo tỉnh; lãnh đạo các sở, ban, ngành, địa phương phía Đông tỉnh và đông đảo người dân, du khách.

Ông Nguyễn Minh Huệ Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Công ty TNHH MTV Thủy nông Đồng Cam ôn lại truyền thống xây dựng và phát triển của hệ thống thủy nông Đồng Cam.

Ngày 30/11/1923, đồ án hệ thống đập thủy nông Đồng Cam do kiến trúc sư người Pháp thiết kế được phê duyệt.

Sau hơn 9 năm miệt mài đào núi, ngăn sông, xây đập của hàng vạn người dân Phú Yên, đập được hoàn thành và đưa vào sử dụng năm 1932.

Lãnh đạo tỉnh thực hiện nghi thức dâng hương tại Bia tưởng niệm đập đầu mối.

Qua hơn 94 năm vận hành khai thác, hệ thống thủy nông Đồng Cam trải qua nhiều biến cố thăng trầm do thiên tai và chiến tranh.

Đặc biệt, ngày 1/9/1929, một chiếc thuyền chở công nhân bị đắm, làm 52 người chết. 2 công nhân khác cũng đã chết khi đắp đê quai và bắn mìn phá đá. Nhiều chiến sĩ vệ quốc quân đã anh dũng hy sinh để bảo vệ đập Đồng Cam.

Đồng chí Từ Thái Giang, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh (ngoài cùng bên trái) cùng lãnh đạo các đơn vị tham quan đập Đồng Cam.

Để tưởng nhớ những người có công xây dựng, bảo vệ công trình thủy lợi lớn này, tỉnh đã xây dựng đền thờ và phòng trưng bày những hiện vật, hình ảnh về quá trình xây dựng, khai thác hệ thống thủy lợi Đồng Cam. Đồng thời lấy ngày mùng 8 tháng Giêng hàng năm là ngày dâng hương truyền thống.

Người dân và du khách chơi các trò chơi dân gian trong khuôn viên hệ thống thủy nông Đồng Cam.

Ông Nguyễn Minh Huệ Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Công ty TNHH MTV Thủy nông Đồng Cam cho biết hệ thống đập Đồng Cam không chỉ là một công trình đại thủy nông có giá trị to lớn về mặt kỹ thuật mà còn có ý nghĩa xã hội và nhân văn sâu sắc. Đây cũng là một di sản văn hóa kết tinh công sức và trí tuệ của lớp người đi trước; là địa điểm du lịch với phong cảnh sơn thủy hữu tình. Vẻ đẹp của thiên nhiên núi non sông nước gắn với công trình kỳ vĩ do con người tạo ra đã tô điểm lẫn nhau tạo nên sức hấp dẫn của cảnh quan nơi đây và để lại ấn tượng mạnh mẽ đối với du khách.

Với những giá trị của công trình về mặt kinh tế, lịch sử, văn hóa, tâm linh và cùng với quần thể cảnh quan đẹp, năm 2014, hệ thống công trình đập Đồng Cam được UBND tỉnh Phú Yên xếp hạng di tích cấp tỉnh và tháng 9/2022, được Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch xếp hạng di tích cấp quốc gia.

Minh Duyên