Nằm trong lộ trình hiện đại hóa nền hành chính và thực hiện mục tiêu chuyển đổi số toàn diện, Sở Xây dựng tỉnh Đắk Lắk đã chính thức đưa vào vận hành hệ thống chuyển đổi văn bản thành giọng nói (Text-to-Speech) ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Đây là bước đi đột phá, giúp thu hẹp khoảng cách tiếp cận thông tin cho người khuyết tật và người cao tuổi.

Sau một thời gian chạy thử nghiệm, hệ thống đã chính thức vận hành ổn định từ ngày 15/9/2025. Giải pháp không chỉ đơn thuần là cài đặt phần mềm, mà là một quy trình tích hợp sâu vào hệ thống quản trị, với các tính năng nổi bật. Cụ thể là bổ sung nút “Nghe bài viết” tại tất cả các chuyên mục, giúp người dùng dễ dàng thao tác; thiết lập quy trình biên tập và kiểm tra nghiêm ngặt trước khi công bố để bảo đảm giọng đọc truyền cảm, chính xác; đồng thời được thiết kế để nén và phát file âm thanh bảo đảm an toàn và bảo mật dữ liệu.

Khi truy cập vào Trang thông tin điện tử của Sở Xây dựng tại địa chỉ soxaydung.daklak.gov.vn, thay vì phải tự đọc những văn bản quy hoạch hay thủ tục hành chính, người dân chỉ cần click chuột vào biểu tượng “Nghe bài viết” ngay đầu mỗi bài viết, nội dung sẽ được “số hóa” thành giọng đọc tiếng Việt chuẩn xác nhờ công nghệ AI.

Anh Huỳnh Nhật Trương, Phó Chánh Văn phòng Sở Xây dựng, người đã nghiên cứu và triển khai giải pháp công nghệ này cho hay, công nghệ AI cho phép tự động chuyển đổi các bản tin, văn bản, thông báo… thành giọng đọc tiếng Việt, góp phần giảm đáng kể khối lượng công việc thủ công. Quan trọng hơn, giải pháp mang lại giá trị thiết thực không chỉ cho người dân mà còn cho cán bộ, công chức, viên chức và doanh nghiệp trong quá trình tiếp cận thông tin.

Anh Huỳnh Nhật Trương, Phó Chánh Văn phòng Sở Xây dựng Đắk Lắk - tác giả nghiên cứu và triển khai giải pháp công nghệ chuyển đổi văn bản thành giọng nói nhờ AI.

Để đạt được kết quả đó, anh Trương cùng các cộng sự là chuyên viên Sở Xây dựng đã phải vượt qua không ít thách thức kỹ thuật. Những thuật ngữ chuyên ngành, ký hiệu số học phức tạp trong lĩnh vực xây dựng, giao thông… từng là “rào cản” lớn đối với hệ thống. Tuy nhiên, bằng việc tinh chỉnh bộ từ điển AI, hệ thống đã có thể nhận diện và phát âm chính xác, bảo đảm ngữ điệu rõ ràng, dễ nghe. Thành quả không chỉ là một hệ thống hoạt động trơn tru, mà còn là quy trình tự động hóa gần như hoàn toàn, nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống và tăng trải nghiệm cho người dùng.

Không dừng lại ở yếu tố công nghệ, giá trị lớn nhất của giải pháp nằm ở ý nghĩa nhân văn. Tính năng “Nghe bài viết” đã trở thành “cánh cửa” mở ra cơ hội tiếp cận thông tin bình đẳng cho người khiếm thị, người cao tuổi và những người gặp khó khăn trong việc đọc văn bản.

Anh Nguyễn Vĩ, kỹ sư xây dựng tại phường Ea Kao chia sẻ, việc chuyển từ đọc sang nghe giúp anh dễ dàng cập nhật chính sách, quy định và thông tin ngành ngay trên điện thoại, mọi lúc mọi nơi. “Đây thực sự là một trải nghiệm tiện lợi, phục vụ trực tiếp cho công việc của tôi”, anh Vĩ cho biết.

Đánh giá về ý nghĩa của mô hình sáng kiến này, ông Cao Đình Huy, Giám đốc Sở Xây dựng nhấn mạnh: “Chuyển đổi số phải mang lại giá trị thực chất, phục vụ trực tiếp người dân và doanh nghiệp. Việc ứng dụng AI không chỉ là bắt kịp xu thế, mà là minh chứng cho nỗ lực cải cách, lấy sự hài lòng của người dân làm trung tâm. Mục tiêu cuối cùng của chúng tôi là nỗ lực xây dựng nền hành chính hiện đại, thân thiện, nơi mọi người dân - kể cả những đối tượng yếu thế - đều có thể tiếp cận thông tin một cách công bằng và dễ dàng”.

Từ một giải pháp công nghệ, hệ thống chuyển đổi văn bản thành giọng nói là nỗ lực của tỉnh nhằm hướng đến xây dựng một nền hành chính hiện đại, gần dân, vì dân và phục vụ tốt hơn cho cộng đồng. Sáng kiến này đã được tỉnh Đắk Lắk lựa chọn là một trong những mô hình sáng kiến tiêu biểu để nghiên cứu, nhân rộng.

Đỗ Lan