Sau đợt mưa lũ cuối năm 2025, hơn 200 ha đồng ruộng tại các xã Tuy An Đông, Ô Loan bị bồi lấp, nhiễm mặn, buộc phải bỏ hoang trong vụ Đông Xuân. Chính quyền và người dân đang chạy đua với thời gian, nỗ lực khơi thông dòng chảy, rửa mặn, cải tạo đất để kịp xuống giống vụ Hè Thu vào tháng 5 tới.

Những ngày này, trên nhiều cánh đồng ở Tuy An Đông, dấu tích của lũ vẫn còn hiện rõ. Có nơi, mặt ruộng bị phủ kín bởi một lớp cát dày, có nơi loang lổ vệt mặn trắng. Nguyên nhân là do tuyến đê ngăn mặn Ngự Hàm Thủy (xã Tuy An Đông) và hệ thống kênh mương nội đồng bị hư hỏng sau mưa lũ. Nguồn nước ngọt không thể dẫn về, khiến việc rửa mặn gần như bế tắc. 137 ha ruộng ở Tuy An Đông phải bỏ hoang trong vụ Đông Xuân vừa qua.

Ông Trần Tư Hà, Giám đốc HTX Nông nghiệp An Ninh Tây cho biết, HTX đã huy động lực lượng nạo vét kênh mương, khắc phục những hư hỏng nhỏ để duy trì sản xuất. Nhờ đó, HTX vẫn duy trì sản xuất được 387 ha lúa trong vụ Đông Xuân. Tuy nhiên, vẫn còn khoảng 50 ha không thể canh tác. Trong đó, 11 ha của khoảng 100 hộ dân bị đất cát bồi lấp nặng, còn 39 ha của gần 500 hộ bị nhiễm mặn buộc phải bỏ hoang.

Nhiều diện tích ruộng bị nhiễm mặn ở xã Tuy An Đông cần được sớm xử lý để khôi phục sản xuất.

“Để đưa diện tích này vào sản xuất trong vụ Hè Thu tới, rất cần các cấp chính quyền hỗ trợ nạo vét các khu đồng bị bồi lấp, đầu tư nạo vét khoảng 3 km kênh nhánh để bảo đảm đủ lưu lượng tạo áp lực nước, đẩy nước ngọt về rửa mặn cho khu vực cuối nguồn khi đập Tam Giang cấp nước”, ông Hà đề xuất.

Không chỉ nhiễm mặn, nhiều diện tích còn bị bồi lấp nghiêm trọng. Điều đáng nói, dù rất muốn tự cải tạo đồng ruộng, nhưng người dân không dám tự ý nạo vét vì liên quan đến quản lý đất đai, khoáng sản. Theo Chủ tịch UBND xã Tuy An Đông Trần Văn Biên, sau khi tuyến đê Ngự Hàm Thủy bị hư hỏng và gây xâm nhập mặn, địa phương đã khẩn trương khắc phục; đến nay cơ bản đã ngăn được nước mặn xâm nhập. Vấn đề trọng tâm hiện nay là khôi phục diện tích ruộng bị bồi lấp và nhiễm mặn.

“Chúng tôi đã chủ động nạo vét nhiều tuyến kênh mương và tiếp tục rà soát để bảo đảm khả năng dẫn nước phục vụ rửa mặn. Đối với diện tích bị bồi lấp, địa phương đang tính đến phương án cho người dân tự cải tạo, tập kết đất cát và xin ý kiến xử lý của ngành chức năng”, ông Biên cho biết.

Đê ngăn mặn Ngự Hàm Thủy (xã Tuy An Đông) đã hoàn thành đắp đất, bảo đảm ngăn chặn nước mặn xâm nhập.

Tại xã Ô Loan, tình hình khó khăn hơn rất nhiều. Khoảng 80 ha ruộng ở khu đồng Phước Lương đã phải bỏ hoang trong vụ Đông Xuân và nhiều khả năng không thể sản xuất trong vụ Hè Thu tới. Theo Bí thư Đảng ủy xã Ô Loan Nguyễn Văn Tĩnh, toàn bộ diện tích này phụ thuộc vào nguồn nước từ đập Tam Giang. Do nằm xa nguồn, việc dẫn nước ngọt về rửa mặn gần như không khả thi, trong khi tình trạng xâm nhập mặn từ biển vẫn tiếp diễn. “Về lâu dài, địa phương kiến nghị tỉnh đầu tư xây dựng đập ngăn mặn để chấm dứt tình trạng này, giúp bà con ổn định sản xuất”, ông Tĩnh nói.

Tuyết Hương