Thủ tướng Chính phủ vừa có công điện số 21 gửi các bộ, ngành và địa phương về việc điều hành sản xuất và tiêu thụ lúa gạo trong tình hình mới.

Công điện nêu, tình hình thế giới và khu vực đang diễn biến phức tạp, khó lường; xung đột địa chính trị tại một số khu vực; biến động giá năng lượng, chi phí logistics và vận tải biển gia tăng, cùng với việc một số quốc gia điều chỉnh chính sách thương mại và dự trữ lương thực có thể tác động đến cung cầu và giá gạo trên thị trường thế giới.

Trong nước, các tỉnh đang vào vụ Đông Xuân 2025 - 2026, một số tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long bắt đầu thu hoạch rộ lúa và có hiện tượng giá thu mua lúa cho nông dân giảm so với cùng kỳ năm 2025. Để bảo đảm việc điều hành sản xuất và tiêu thụ lúa gạo trong tình hình mới, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu bộ trưởng các bộ, thủ trưởng các cơ quan ngang bộ, cơ quan liên quan, chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, các hiệp hội và doanh nghiệp kinh doanh, xuất khẩu gạo khẩn trương điều hành sản xuất và tiêu thụ lúa gạo.

Cụ thể, Bộ Nông nghiệp và Môi trường dự báo và nắm chắc tình hình sản xuất, tăng cường phòng chống sinh vật gây hại, chủ động ứng phó với các diễn biến bất lợi của thời tiết để bảo vệ an toàn các vụ sản xuất để bảo đảm năng suất, sản lượng theo kế hoạch; phối hợp với các đơn vị, doanh nghiệp chủ động thu mua, chế biến và xuất khẩu gạo, bảo đảm tiêu thụ lúa hàng hóa cho nông dân.

Nông dân trong tỉnh đã và đang tích cực sản xuất lúa vụ Đông Xuân 2025 - 2026.

Bộ Công Thương theo dõi chặt chẽ và dự báo sát tình hình xuất, nhập khẩu; nhu cầu tiêu thụ; giá cả lương thực trong khu vực và trên thị trường thể giới để có các biện pháp chủ động, linh hoạt điều tiết việc kinh doanh, xuất nhập khẩu gạo để bảo đảm nâng cao hiệu quả xuất khẩu; thành lập đoàn kiểm tra liên ngành để kiểm tra việc thực hiện việc thu mua, xuất nhập khẩu lúa gạo góp phần làm lành mạnh thị trường đặc biệt là khả năng dự trữ bắt buộc theo quy định.

Đồng thời tăng cường xúc tiến thương mại, thúc đẩy xuất khẩu tại các thị trường lớn, thị trường tiềm năng, còn nhiều dư địa nhằm đa dạng hóa thị trường, giảm dần phụ thuộc vào các quốc gia nhập khẩu truyền thống; cung cấp thông tin, hướng dẫn cho các doanh nghiệp về thời điểm tập trung xuất khẩu có lợi về giá và tính cạnh tranh trên thị trường quốc tế; tăng cường các giải pháp thúc đẩy tiêu thụ gạo trong nước, đa dạng hóa các sản phẩm từ gạo phục vụ tiêu dùng trong nước và xuất khẩu.

Bộ Tài chính theo dõi diễn biến giá cả thị trường; triển khai các giải pháp bình ổn thị trường theo thẩm quyền, trong đó nghiên cứu các giải pháp giảm chi phí logistics và chi phí xuất khẩu cho doanh nghiệp trong bối cảnh chi phí vận tải quốc tế tăng cao; triển khai các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu gạo, tạo điều kiện thuận lợi trong hoàn thuế và thông quan; xây dựng kế hoạch mua dự trữ gạo quốc gia phù hợp để góp phần ổn định giá lúa gạo trong nước...

Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố theo dõi sát tình hình sản xuất lúa tại địa bàn; chủ động và linh hoạt trong điều hành sản xuất lúa gạo bảo đảm đạt và vượt các mục tiêu năng suất, sản lượng theo kế hoạch trên cơ sở tuân thủ đúng các quy định kỹ thuật và an toàn thực phẩm của Việt Nam cũng như nước nhập khẩu; phối hợp với doanh nghiệp và hợp tác xã tổ chức thu mua lúa kịp thời, tránh tình trạng lúa chín nhưng không được thu mua; có giải pháp hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc thu mua, vận chuyển lúa, gạo về kho chứa của các doanh nghiệp; đẩy mạnh công tác quản lý thị trường; tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát tình hình mua bán của các doanh nghiệp đầu mối, thương lái, tránh tình trạng lợi dụng tình hình để ép giá, trục lợi, cạnh tranh không lành mạnh…

Minh Duyên