Từng quen với việc “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời”, phụ nữ Đắk Lắk ngày nay không chỉ giỏi sản xuất mà còn thành thạo chốt đơn, livestream và quản trị doanh nghiệp trên nền tảng số. Công nghệ đang trở thành trợ thủ đắc lực giúp chị em phụ nữ trong quản lý, phát triển sản xuất, kinh doanh làm giàu trên chính mảnh đất quê hương.

Thay đổi nếp nghĩ, cách làm

Trước đây, nhắc đến phụ nữ làm kinh tế, người ta thường hình dung đến cảnh buôn bán nhỏ lẻ tại các chợ truyền thống hoặc phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái thu mua tại ruộng, vườn, vì thế sản phẩm làm ra thường phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái, giá cả bấp bênh. Thế nhưng, những năm trở lại đây, làn sóng chuyển đổi số đã đến các buôn làng giúp việc kinh doanh, mua bán của chị em phụ nữ không còn thụ động. Họ tận dụng mạng xã hội Facebook, Zalo như một công cụ quảng bá hữu hiệu, chủ động đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử.

Chị Cao Thị Lý (xã Dliê Ya) chia sẻ: “Gia đình có gần 2ha đất trồng cà phê xen canh hồ tiêu, sầu riêng, bơ. Trước đây, mỗi khi đến mùa thu hoạch, tôi thường mang ra chợ bán hoặc đợi các thương lái đến mua nên bị ép giá. Mấy năm gần đây, tôi đã học cách quay video giới thiệu sản phẩm và chụp hình sản phẩm để đăng tải trên Facebook, Zalo. Việc bán hàng không qua trung gian giúp giá tốt hơn, ổn định, tiền về thẳng tài khoản, không lo bị nợ”.

Chị Nguyễn Thị Hồng Thắm, Phó Giám đốc Công ty TNHH Macca Đắk Lắk (bìa phải) tại một hội nghị giới thiệu sản phẩm của địa phương. Ảnh: CTV

Nhiều chị em tại các buôn du lịch cộng đồng đã biết dùng mạng xã hội để làm marketing, đón khách đặt phòng và trải nghiệm văn hóa qua các nền tảng trực tuyến; giới thiệu các đặc sản, ẩm thực truyền thống của dân tộc, thu hút đông đảo du khách tìm đến thưởng thức. Tương tự, các cơ sở kinh doanh tại nhà đến các chợ truyền thống, những sạp hàng rau củ nhỏ lẻ đến thịt, cá... ai cũng sử dụng thanh toán không dùng tiền mặt.

Bà H’ Nưn Mlô (phường Buôn Hồ) cùng chị em trong buôn Tring 2 mở một quán cơm truyền thống của đồng bào Êđê. Hằng ngày, bà đều giới thiệu các món ăn trên trang Facebook và Zalo nên được khá nhiều người biết và tìm đến thưởng thức. Không chỉ thế, quán ăn của bà còn nhận thanh toán qua mã QR để tiện cho cả người bán lẫn khách hàng.

Nâng tầm nông sản

Không chỉ hoạt động trong phạm vi nhỏ, lẻ hay các kênh truyền thống, nhiều chị em đã mạnh dạn thành lập các hợp tác xã (HTX) và doanh nghiệp, kinh doanh trên nền tảng số.

Năm 2019 chị Phạm Thị Bích Thủy (phường Đông Hòa) quyết định khởi nghiệp với các sản phẩm từ cây sen. Sau khi thử nghiệm có hiệu quả, chị vận động 7 hộ cùng thành lập HTX Nông nghiệp kinh doanh dịch vụ tổng hợp Sen Đông Hòa. Đây chính là bước ngoặt quan trọng, đánh dấu sự chuyển mình từ sản xuất manh mún sang mô hình hợp tác chuyên nghiệp.

Với khát vọng nâng tầm nông sản, HTX đã mạnh dạn đầu tư hệ thống máy móc, thiết bị chế biến sản phẩm. Từ những hạt sen thô ban đầu, qua tư duy đổi mới, danh mục sản phẩm của HTX đã vươn xa với nhiều sản phẩm chất lượng như bột hạt sen (đạt chứng nhận OCOP 3 sao), hạt sen sấy, bột củ sen, trà tim sen, trà lá sen… Mỗi sản phẩm đều trải qua quy trình kiểm soát khắt khe, từ khâu làm sạch đến sấy ở nhiệt độ tiêu chuẩn.

Chị Thủy còn mạnh dạn đưa nông sản lên “không gian số”; trực tiếp quảng bá và bán hàng qua Tiktok, Facebook, Zalo và Website của HTX. Chiến lược này không chỉ giúp rút ngắn khoảng cách từ ao sen đến tay người tiêu dùng mà còn tối ưu hóa giá thành, giúp sản phẩm Sen Đông Hòa chiếm lĩnh thị trường tại các thành phố lớn trong nước.

Chị Phạm Thị Bích Thủy (bìa trái) và chị em giới thiệu các sản phẩm của HTX Nông nghiệp kinh doanh dịch vụ tổng hợp Sen Đông Hòa. Ảnh: CTV

Ở phường Buôn Hồ, Công ty TNHH Macca Đắk Lắk không chỉ nổi tiếng với quy trình sản xuất hiện đại mà còn được yêu thích bởi sự đa dạng trong danh mục sản phẩm. Là một trong những người đồng sáng lập doanh nghiệp, chị Nguyễn Thị Hồng Thắm, Phó Giám đốc công ty chia sẻ, doanh nghiệp luôn đặt chất lượng sản phẩm lên hàng đầu, từ khâu chọn giống, thu hoạch đến chế biến. Mọi quy trình đều được kiểm soát nghiêm ngặt để bảo đảm hạt mắc ca giữ được hương vị tự nhiên và giá trị dinh dưỡng cao nhất, mang lại sự hài lòng tuyệt đối cho khách hàng.

Để đưa sản phẩm mắc ca đến được nhiều khách hàng trong và ngoài nước, chị Thắm đã cùng các thành viên trong công ty đưa sản phẩm mắc ca lên các sàn thương mại điện tử và các nền tảng số; đồng thời bán hàng trực tiếp qua các buổi livestream... Năm 2025, sản phẩm mắc ca của doanh nghiệp đã đạt chứng nhận OCOP 4 sao. Hiện nay, sản phẩm mắc ca của công ty đã được tiêu thụ ở nhiều tỉnh thành lớn trong nước và xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản, Hà Lan.

Phụ nữ Đắk Lắk ngày càng chủ động ứng dụng công nghệ không chỉ là câu chuyện về thu nhập, mà còn là minh chứng cho sự năng động, sáng tạo và ý chí vươn lên của phái đẹp. Trong kỷ nguyên số, khi khoảng cách địa lý bị xóa bởi một “cú chạm”, phái đẹp đang dần khẳng định vị thế, trở thành những nhân tố then chốt thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển bền vững.

Thúy Hồng - Thanh Hường