Xây dựng "chuỗi" hướng nghiệp hiệu quả

Hướng nghiệp theo chuỗi là sự kết nối từ hoạt động giáo dục, môn học, chương trình đào tạo đến từng ngành nghề, nhóm ngành nghề cụ thể và việc làm sau khi ra trường.

♦ Phó Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Đăng Nghĩa, giảng viên cao cấp, Trường Đại học Nha Trang: Hướng nghiệp thông qua từng môn học

Định hướng nghề nghiệp có thể được lồng ghép hiệu quả ngay trong quá trình giảng dạy các môn học trong trường phổ thông, đặc biệt là cấp THPT. Bằng cách tích hợp nội dung, phương pháp và hoạt động hướng nghiệp vào chương trình học, học sinh sẽ dần nhận ra mối liên hệ giữa kiến thức trên lớp với thế giới nghề nghiệp thực tế. Phương pháp này giúp các em vừa nắm vững kiến thức vừa hiểu rõ hơn về các ngành nghề liên quan; từ đó có cơ sở vững chắc để lựa chọn hướng đi phù hợp với năng lực bản thân và nhu cầu xã hội.

Chẳng hạn, môn Công nghệ mở ra cánh cửa đến các nghề trong lĩnh vực kỹ thuật, Địa lí giúp nhận diện cơ hội việc làm theo vùng miền, Toán học là nền tảng cho kỹ sư hay giáo viên...

Do đó, hướng nghiệp trong từng môn học sẽ khai phá được tiềm năng định hướng nghề nghiệp sẵn có trong môn học đó, qua đó giúp học sinh kết nối kiến thức học thuật với thực tiễn sôi động của thị trường lao động và đưa ra quyết định nghề nghiệp đúng đắn.

♦ Ông Hà Công Thắng, phụ huynh học sinh ở xã Ia Jlơi, huyện Ea Súp: Thước đo hiệu quả nhất là cơ hội việc làm rõ ràng

Trong bối cảnh hiện nay, các cơ sở giáo dục ở mọi cấp học đã có những nỗ lực đáng ghi nhận trong việc đổi mới và đa dạng hóa hoạt động giáo dục hướng nghiệp. Các buổi tư vấn, giáo dục hướng nghiệp được tổ chức bài bản hơn, cung cấp cho học sinh thông tin phong phú về ngành nghề, mở ra nhiều lựa chọn sau tốt nghiệp như: tiếp tục học THPT, học nghề kết hợp văn hóa, tham gia đào tạo trực tiếp tại doanh nghiệp...

Tuy nhiên, mục tiêu quan trọng và thực tế nhất của quá trình định hướng này là làm sao để người học chọn đúng trường, theo vững nghề và tìm được việc làm ổn định sau khi hoàn thành chương trình học. Do đó, hoạt động hướng nghiệp cần được gắn kết chặt chẽ với quá trình giáo dục, đào tạo ở các bậc học, giúp người học tích lũy bằng cấp, nâng cao trình độ và cuối cùng là bảo đảm cơ hội việc làm rõ ràng khi bước chân vào thị trường lao động. Sự kết nối này chính là yếu tố quyết định hiệu quả của công tác hướng nghiệp từ trường học phổ thông.

♦ Em Trừ Nhất Anh, học sinh lớp 12B1, Trường THPT Ea Rốk, huyện Ea Súp: Mở rộng thông tin về thị trường lao động

Tại các trường phổ thông, hoạt động giáo dục hướng nghiệp đã được chú trọng với nhiều cách tiếp cận đa dạng. Thế nhưng, thông tin về thực tế việc làm và thị trường lao động vẫn chưa thực sự sâu sắc và cập nhật. Điều này trở thành một trở ngại đáng kể, nhất là đối với chúng em - những học sinh chuẩn bị dự Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025 theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Chương trình mới đòi hỏi sự phân hóa nghề nghiệp sớm qua việc lựa chọn môn học, trong khi cơ hội lựa chọn ngành nghề và trường học phù hợp lại phụ thuộc lớn vào điểm số đạt được.

Thực tế này đòi hỏi cần có nhiều hơn nữa các nguồn thông tin chính xác, phong phú về thị trường lao động, cơ hội việc làm và thu nhập hiện tại. Việc thông tin được làm mới thường xuyên sẽ giúp chúng em đưa ra những quyết định đúng đắn, phát huy tối đa khả năng và tự tin hơn khi bước vào thị trường lao động đầy cạnh tranh.

Thanh Trúc (thực hiện)