Cựu lính hải quân kể chuyện cắm cờ trên đảo Tốc Tan

21 đảo, điểm đảo thuộc quần đảo Trường Sa được ví như những “loa thành” hiên ngang giữa trùng khơi, tạo thành vành đai thép bảo vệ Tổ quốc từ hướng biển. Để xây dựng những pháo đài hiên ngang ấy có công sức của biết bao người lính hải quân…

Trung tá, cựu thuyền trưởng Nguyễn Viết Chức đã dành trọn tuổi xuân cho Trường Sa; giờ đây khi trở về đời thường, ông “sống lặng như lão tiều phu”. Trong ngôi nhà nhỏ giản dị của gia đình ông nơi phố biển Vũng Tàu, đồ vật quý giá nhất là những bức ảnh kỷ niệm, huân huy chương và hai con ốc nón đặt trang trọng trên tủ. Ông nâng niu: “Đây là kỷ vật từ ngày đi giữ đảo Tốc Tan. Chúng gắn bó cả đời lính biển của tôi”.

Canh chủ quyền đảo Tốc Tan.

Cuối năm 1987, Đại úy Nguyễn Viết Chức là thuyền trưởng tàu săn ngầm HQ-07 thuộc Lữ đoàn 171 Hải quân, nhận lệnh khẩn cấp hành quân ra Trường Sa khi tình hình căng thẳng. Trước lúc xuất phát, ông nhận điện từ quê nhà Thanh Hóa “gia đình có việc đặc biệt” buộc phải về gấp. Tàu tạm giao cho thuyền phó Nguyễn Xuân Sơn chỉ huy.

Ra khơi trong gió mùa đông bắc, tàu HQ-07 bị đứt neo, hỏng chân vịt và va phải san hô ngầm, buộc phải quay lại đất liền sửa chữa. “Lúc đó tôi đang ở quê, nghe tin mà như ngồi trên đống lửa. Hôm sau, Lữ đoàn gọi điện khẩn, yêu cầu quay lại chỉ huy biên đội hành quân ra đảo Tốc Tan. Bức điện ấy tôi vẫn giữ đến giờ”, ông Chức kể.

Ngày ông trở lại Vũng Tàu cũng đúng lúc tàu HQ-07 vừa cập cảng Chí Linh. Tư lệnh Hải quân Giáp Văn Cương bay gấp từ Hải Phòng vào, trực tiếp giao nhiệm vụ: “Dù gian khổ hay hy sinh, cũng phải giữ bằng được đảo Tốc Tan. Nếu có tranh chấp, cho tàu ủi lên đảo, dựng bia chủ quyền”.

Ngày 27/2/1988, sau ba ngày đêm vượt sóng, HQ-07 cập vùng biển đảo T3 - gồm Tốc Tan, Núi Le và Tiên Nữ. Trước nguy cơ đảo bị chiếm đóng, thuyền trưởng Chức lập tức lệnh cho xuồng máy cơ động vào đảo cắm cờ chủ quyền. Tổ công tác gồm 6 người do Đại tá Hoàng Kim Nông, Bí thư Đảng ủy, Phó Lữ đoàn trưởng về chính trị Lữ đoàn 146 trực tiếp chỉ huy đã cắm lá cờ đỏ sao vàng lên bãi san hô Tốc Tan. Khi ấy đảo vẫn chỉ là bãi chìm, thủy triều lên là nước ngập, rút xuống mới thấy mặt cát. “Cờ Tổ quốc tung bay, tàu nước ngoài thấy vậy thì rút dần, không còn lảng vảng nữa”, ông Chức kể.

Đêm ấy, giữa biển khơi mênh mông, cán bộ, chiến sĩ HQ-07 làm lễ phát động thi đua “Tất cả vì Trường Sa thân yêu”. Bài ca “Hát mãi khúc quân hành” vang dậy giữa sóng gió, như lời thề son sắt: “Dù hy sinh, cũng giữ tàu, bám đảo đến cùng.”

Đảo Tốc Tan hiện nay.

Sau khi giữ vững Tốc Tan, ông Chức bàn giao cho bộ đội công binh Hải quân rồi tiếp tục hành trình đến Tiên Nữ và Núi Le, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.

Đồng đội thường trìu mến gọi ông Nguyễn Viết Chức là “trang sử sống” của Trường Sa. Ở tuổi thất tuần, tóc đã bạc nhưng ông vẫn nhớ rành rẽ từng ngày, từng giờ của những chuyến hải trình. Sau chiến dịch giữ đảo, ông đích thân khảo sát địa hình, đo độ dài rộng, chất liệu san hô và vẽ sơ đồ tỉ mỉ làm tư liệu cho Cục Chính trị Hải quân biên soạn lịch sử Trường Sa.

Sau khi rời quân ngũ, ông Chức trở về phố biển Vũng Tàu, chọn cuộc sống bình dị bên vợ con. Không khoe khoang chiến công, ông sống như một “lão tiều phu” lặng lẽ. Mỗi khi nhắc đến đồng đội đã nằm lại giữa đại dương, giọng ông trầm xuống: “Chúng tôi chỉ mong đất nước bình yên, biển đảo mãi vững vàng, thế hệ trẻ hôm nay hiểu được giá trị của hòa bình”.

Trong căn nhà nhỏ, lá cờ Tổ quốc từng tung bay ở đảo Tốc Tan vẫn được ông giữ gìn như báu vật. Với ông, đó không chỉ là ký ức mà là linh hồn của những “loa thành” trên biển.

Những đảo chìm năm xưa nay đã thành đảo nổi kiên cố, nhà kiên cố sừng sững, cây xanh rợp bóng. Giữa bao đổi thay, những người lính năm ấy dù tóc đã bạc vẫn là biểu tượng của một thế hệ “lấy thân mình làm cột mốc chủ quyền”.

Mai Thắng