Sáng 10/4, tiếp tục Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội tiến hành thảo luận ở tổ về các nội dung: đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2025; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2026.

Cùng với đó là các kế hoạch trong giai đoạn 2026 - 2030 như: Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; kế hoạch đầu tư công trung hạn; kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia; kế hoạch vay, trả nợ công. Các đại biểu cũng thảo luận về phê chuẩn quyết toán ngân sách nhà nước năm 2024; công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025; tình hình thực hiện mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới năm 2025.

Tổ 16 (gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh: Đắk Lắk, Tuyên Quang, Cao Bằng) thảo luận.

Tại Tổ 16 (gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh: Đắk Lắk, Tuyên Quang, Cao Bằng), dưới sự chủ trì của đồng chí Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách Chiến lược Trung ương và đồng chí Lương Nguyễn Minh Triết, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk, Tổ trưởng Tổ thảo luận, các đại biểu thuộc Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk đã đóng góp nhiều ý kiến, kiến nghị về huy động nguồn lực đầu tư liên quan chặt chẽ đến tình hình thực tế tại địa phương.

Tiếp tục tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế, thu hút nguồn lực ngoài xã hội

Đại biểu Nguyễn Thị Thu Nguyệt, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk đánh giá cao những kết quả đạt được trong thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn trong giai đoạn vừa qua, nhất là kết quả huy động, giải ngân vốn đầu tư công đầu tư cho hạ tầng chiến lược (giao thông liên vùng, cao tốc, sân bay…) đã tạo nên “cú hích” rất lớn cho sự phát triển của đất nước; tháo gỡ điểm nghẽn, tạo hành lang pháp lý giải quyết rất nhiều vấn đề nhằm tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án, nhất là các dự án trọng điểm quốc gia; phát huy vai trò động lực quan trọng của đầu tư công trong thúc đẩy phát triển kinh tế và bảo đảm an sinh xã hội.

Đại biểu Nguyễn Thị Thu Nguyệt, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk phát biểu thảo luận.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, đại biểu cũng kiến nghị cần tiếp tục tháo gỡ hạn chế, tồn tại trong việc huy động vốn ngoài nhà nước cho đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng theo phương thức đối tác công tư chưa đạt mục tiêu đề ra, nhất là về lĩnh vực giao thông. Theo đại biểu, vấn đề này còn “vướng” rất nhiều vấn đề: từ hình thức hợp đồng, việc chia sẻ rủi ro với doanh nghiệp, sự đồng lòng tham gia của người dân…

Vì vậy, đại biểu đề nghị trong giai đoạn 2026 – 2030, Chính phủ cần quan tâm giải quyết vấn đề này theo hướng cần kiến tạo môi trường thuận lợi nhằm tăng cường huy động nguồn lực ngoài xã hội. Theo đó, quan điểm này cần phải đi liền với các chính sách, khung khổ pháp lý và công cụ cụ thể; chính sách cần thật sự ổn định với việc hoàn thiện các quy định về chia sẻ rủi ro với doanh nghiệp.

Đại biểu Nguyễn Thị Thu Nguyệt dẫn chứng trong thực tế có nhiều dự án đầu tư theo phương thức PPP song người dân, nhà đầu tư không mặn mà. Dù Quốc hội từng có điều chỉnh về cơ chế đầu tư từ phương thức đối tác 60/40 rồi chuyển sang 70/30 song vẫn chưa tạo sức hấp dẫn với các nhà đầu tư. Vì vậy, cần thiết phải có cơ chế hoàn thiện phù hợp với định hướng thị trường hiện nay để đảm bảo các nhà đầu tư quan tâm.

Đồng tình với đánh giá rằng một số dự án triển khai chậm, sau đó phải thay đổi mục tiêu, quy mô đầu tư, giải phóng mặt bằng… có nguyên nhân do chưa có sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền địa phương, sự né tránh ngại va chạm của cán bộ…, song đại biểu cũng nêu lên thực tế có nhiều vấn đề liên quan đến thể chế chưa được tháo gỡ, hướng dẫn kịp thời. Dẫn chứng trong lĩnh vực đất đai, sau khi Luật Đất đai ban hành, có nhiều văn bản chồng chéo song hướng dẫn chậm và chưa cụ thể, rõ ràng dẫn đến khó định hướng xác định khi lập quy hoạch, cán bộ e ngại “khi đụng vào sẽ sai” và nhà đầu tư cũng e ngại đầu tư khi cơ sở pháp lý chưa rõ ràng. Vì vậy, đại biểu đề nghị Chính phủ cần quan tâm tiếp tục tháo gỡ về thể chế, cần sớm có hướng dẫn đối với những vấn đề đang còn “vướng”.

Đại biểu Lương Nguyễn Minh Triết, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk, Tổ trưởng Tổ thảo luận số 16 đồng tình với nhận định trong báo cáo của Chính phủ, báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kiinh tế ngân sách rằng, bối cảnh tình hình thế giới hiện nay ảnh hưởng rất nhiều đến việc huy động nguồn lực từ bên ngoài, đòi hỏi chúng ta phải nỗ lực phát huy tối đa nội lực, tạo ra những động lực mới mà chính trong bản thân nội tại của nền kinh tế Việt Nam phải khắc phục và phải tạo ra những dư địa phát triển mới. Điều này cũng đặt ra cho các địa phương phải tìm tòi cách làm, phương pháp phát huy tính tự chủ.

Đại biểu Lương Nguyễn Minh Triết, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk, Tổ trưởng Tổ thảo luận số 16 phát biểu tại tổ thảo luận.

Nhìn nhận thực tế là hiện nguồn lực trong dân rất nhiều song trong bối cảnh này, người dân dự trữ nhiều hơn là gửi ngân hàng, đầu tư, đưa vào nền kinh tế. Vì vậy, đại biểu đề nghị Trung ương nghiên cứu xây dựng những chính sách để làm sao huy động được các nguồn lực từ khu vực ngoài ngân sách hỗ trợ cho tăng trưởng kinh tế, “để làm sao đó mà người ta chịu bỏ tiền ra để đưa vào nền kinh tế”. Như thế mới huy động được sự đóng góp, huy động được năng lực tự chủ của từng địa phương cũng như năng lực tự chủ của quốc gia.

Xây dựng cơ chế đặc thù theo nhóm ưu tiên hoặc theo vùng miền

Nhận thấy những địa phương có cơ chế chính sách đặc thù thì phát triển rất mạnh, đại biểu Lương Nguyễn Minh Triết, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk, Tổ trưởng Tổ thảo luận số 16 cũng đồng ý với ý kiến rằng phải cố gắng đưa những cơ chế chính sách đặc thù nào phát huy hiệu quả trở thành những cơ chế chính sách phát triển chung cho đất nước, chứ không còn đặc thù cho từng địa phương nữa.

Đại biểu cũng đề nghị cần xây dựng cơ chế đặc theo nhóm ưu tiên hoặc là theo vùng miền để những địa phương có tính chất đặc thù như nhau thì được hưởng cùng một chính sách, giảm bớt sự phân hóa trong chính sách phát triển.

Bên cạnh đó, đại biểu Lương Nguyễn Minh Triết cũng đặt ra vấn đề là hiện nay nguồn lực trong các dự án tồn đọng còn rất lớn. Đề nghị cần tiếp tục rà soát, tháo gỡ khó khăn để phát huy được nguồn lực từ những dự án chậm triển khai, dự án vướng mắc tồn đọng, dự án có dấu hiệu gây lãng phí, dự án đang bị ách tắc hồ sơ pháp lý.

Đồng chí Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách Chiến lược Trung ương phát biểu tại buổi thảo luận.

Đề cập đến đặc thù của những địa phương vùng Tây Nguyên như Đắk Lắk, Gia Lai, Lâm Đồng… và các địa phương ở vùng Tây Bắc hiện có nguồn lực đất đai rất lớn song hiện khâu tổ chức quản lý hiệu quả sử dụng đất của các nông lâm trường, các dự án nông lâm nghiệp vẫn còn hạn chế, dẫn đến lãng phí nguồn lực này. Vì vậy, đại biểu đề nghị Chính phủ cần xây dựng đề án về tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để nâng cao hiệu quả quản lý sử dụng đất đai các nông lâm trường và các dự án nông lâm nghiệp ở trên địa bàn các tỉnh Tây Nguyên, Tây Bắc và các khu vực tương tự.

Bên cạnh đó, để tháo gỡ điểm nghẽn trong thu hút đầu tư và tăng trưởng kinh tế, từ thực tế địa phương, đại biểu Lương Nguyễn Minh Triết đề nghị cần có giải pháp nâng cao số lượng và chất lượng nguồn nhân lực; đồng thời xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù ưu đãi để phát huy hiệu quả nguồn lực từ khu vực kinh tế tư nhân.

Chú trọng đầu tư hạ tầng ứng phó với biến đổi khí hậu

Đề cập đến thiệt hại nặng nề do thiên tai gây ra ở Đắk Lắk trong thời gian vừa qua, đại biểu Lương Nguyễn Minh Triết, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk, Tổ trưởng Tổ thảo luận số 16 đề cập đến một trong những nguyên nhân là do năng lực phòng thủ dân sự của cấp xã hiện chưa đáp ứng đủ yêu cầu ứng phó với thiên tai. Đặt ra vấn đề cần phải chuẩn bị thực lực đầy đủ để ứng phó và giảm thiểu những tác động của thiên tai, từ đó có đủ điều kiện để phát triển kinh tế - xã hội, đại biểu đề nghị, trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 – 2030 phải tính toán bố trí đầu tư trang bị, thiết bị phục vụ nâng cao năng lực phòng thủ dân sự của cấp xã trong phòng chống thiên tai; đào tạo nhân lực và tổ chức vật tư tại chỗ trong phòng chống thiên tai.

Cùng chung ý kiến, đại biểu Nguyễn Thị Thu Nguyệt, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk cho rằng trong dự thảo nghị quyết kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 đặt vấn đề: tăng cường năng lực hệ thống hạ tầng ứng phó biến đổi khí hậu, nhất là tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long là chưa đủ. Thực tế vừa qua cho thấy, thiên tai đã diễn ra ở rất nhiều nơi, đặc biệt ở vùng Duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và gây hậu quả rất nặng nề. Tình trạng này có nhiều cái nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân là hạ tầng để ứng phó với vấn đề biến đổi khí hậu còn hạn chế.

Vì vậy, đại biểu đề nghị cần bố trí nguồn lực tăng cường năng lực hệ thống hạ tầng ứng phó biến đổi khí hậu ở những địa phương có nguy cơ trực tiếp tác động ảnh hưởng bởi biến đổi khí hậu, trong đó lưu ý chú trọng đến vùng Đồng bằng sông Cửu Long và Duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên.

Lan Anh - Hồng Thủy