Công nghệ số phát triển nhanh chóng và sự “bùng nổ” của mạng xã hội dẫn đến sự hỗn loạn của các nguồn thông tin khiến người “tiêu dùng” thông tin mất phương hướng. Đó cũng là lúc xuất hiện các “bệnh dịch” trong kỷ nguyên thông tin mà đã từng được lãnh đạo Bộ Thông tin và Truyền thông trước đây (nay là Bộ Khoa học - Công nghệ) đề cập đến cách đây chưa lâu.

Đó là: béo phì thông tin (infobesity); “đại dịch” thông tin (infodemic); tin giả, tin sai sự thật (fake news, false news); tin xuyên tạc, lệch lạc (disinformation). Hiện nay, những “bệnh dịch” này, nhất là tình trạng tin giả, tin sai sự thật, tin xuyên tạc vẫn tiếp tục diễn tiến phức tạp cùng với sự hỗ trợ đắc lực của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) mà nếu không có “thuốc đặc trị”, tình trạng tin giả, tin xuyên tạc dễ gây hoang mang dư luận, bất ổn xã hội, nhất là các đối tượng thù địch, phản động lợi dụng để gây chia rẽ đoàn kết dân tộc, chống phá Đảng, Nhà nước.

Dễ thấy là bất cứ sự kiện gì diễn ra hoặc Đảng, Nhà nước ban hành chủ trương, chính sách nào mới là trên không gian mạng xuất hiện những thông tin đả kích, xuyên tạc, bôi xấu, gieo rắc hoài nghi. Đặc biệt, đối với một tỉnh Duyên hải miền Trung - Tây Nguyên như Đắk Lắk có nhiều thành phần dân cư, dân tộc, mục đích của các đối tượng tung tin giả, tin xuyên tạc còn nhằm gây chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc.

Đơn cử như, khi vụ việc khủng bố xảy ra ở huyện Cư Kuin (cũ) được đưa ra xét xử, các thế lực thù địch tung ra thông tin sai sự thật, các hình ảnh được dàn dựng, cắt ghép xuyên tạc nhằm kích động tâm lý kỳ thị dân tộc, gây chia rẽ giữa đồng bào các dân tộc ở Tây Nguyên. Hay chủ trương tinh gọn bộ máy hành chính và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp cũng bị các tổ chức, cá nhân phản động đăng tải các bài viết, ý kiến xuyên tạc, đưa ra nhiều video, hình ảnh cảm tính, cắt dán khiến người dân hiểu sai về bản chất chủ trương sáp nhập; kích động tâm lý phân biệt vùng miền…

Và hiện nay, khi cả nước đang chuẩn bị cho cuộc bầu cử ĐBQH và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, trên không gian mạng liên tục xuất hiện các luận điệu tuyên truyền, xuyên tạc sai sự thật, “đồn đoán” nhân sự, hướng lái dư luận nhằm gây hiểu nhầm, hiểu sai lệch về công tác quy hoạch, tổ chức, bố trí nhân sự cấp cao, chủ chốt của Đảng và Nhà nước…

Đổi mới cách thức thông tin, tuyên truyền bằng những hình thức đa dạng, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số. (Trong ảnh: Robot AI dẫn các bản tin tuyên truyền của Đoàn xã Hòa Phú). Ảnh: Vân Anh

Có thể nói, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng giờ đây khó khăn nhất là trên không gian mạng. Mạng Internet là trận địa chính của công tác tuyên truyền tư tưởng hiện nay, bởi nếu chúng ta không chủ động trên trận địa này, không đoàn kết những người dân trên Internet thì các đối tượng thù địch, phản động sẽ chiếm lĩnh, lôi kéo để chống phá.

Thời gian qua, các cơ quan chức năng đã triển khai nhiều giải pháp “đặc trị” các “bệnh dịch” thông tin. Cụ thể như: đấu tranh chặn gỡ nhiều tài khoản, trang, kênh, nhóm vi phạm chứa nội dung xấu độc trên các nền tảng xuyên biên giới như: Facebook, TikTok, YouTube...; chấn chỉnh, xử phạt và buộc các nền tảng xuyên biên giới phải khắc phục các sai phạm, tuân thủ nghiêm pháp luật Việt Nam...

Đặc biệt, từ ngày 25/12/2024, Nghị định 147/2024/NĐ-CP (thay thế Nghị định 72/2013/NĐ-CP) về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng có hiệu lực, qua đó siết chặt quản lý mạng xã hội với quy định xác thực tài khoản qua số điện thoại, gỡ bỏ thông tin vi phạm trong 24 giờ và bảo vệ trẻ em trên không gian mạng đánh dấu bước tiến lớn trong việc quản lý Internet, đảm bảo an ninh mạng và an toàn thông tin tại Việt Nam.

Tuy nhiên, để chiếm ưu thế trong “trận địa tư tưởng” trên không gian mạng, bên cạnh việc tiếp tục triển khai các biện pháp nói trên, chúng ta cần chủ động hơn, nhanh chóng hơn trong việc cung cấp các thông tin chính thống, rõ ràng, dễ hiểu về các chủ trương, chính sách hoặc sự kiện nào mà người dân đang quan tâm. Đồng thời tăng cường lan tỏa những thông tin tích cực; đổi mới cách thức thông tin bằng những hình thức đa dạng đáp ứng theo “trend” của giới trẻ...

Cùng với đó, cần chú trọng đổi mới công tác bồi dưỡng, nâng cao nhận thức chính trị, tư tưởng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân phù hợp với bối cảnh chuyển đổi số hiện nay. Và điều quan trọng nhất vẫn là mỗi cán bộ, đảng viên phải thường xuyên trui rèn bản lĩnh, trau dồi đạo đức cách mạng, trang bị kiến thức lý luận chính trị để nâng cao sức đề kháng, tạo ra khả năng "miễn dịch” trước thông tin độc hại. Mỗi cán bộ, đảng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng sẽ trở thành “lá chắn tư tưởng” kiên cố, có thể đấu tranh phản bác với các thông tin xấu độc một cách hiệu quả.

Hồng Hà