Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nhấn mạnh, trong bầu trời không gì quý bằng nhân dân. Suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Người luôn thể hiện tình cảm quý trọng nhân dân và chăm lo xây dựng lực lượng toàn dân tham gia vào các công việc của cách mạng. Thực tiễn cách mạng cũng đã chứng minh: quy tụ được lòng dân, phát huy sức mạnh của nhân dân là yếu tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam.

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi trọng và vận dụng thành công tư tưởng “Dân là gốc”, lấy nhân dân làm trung tâm, chủ thể của công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; coi đó là nền tảng cốt lõi trong tư duy và hành động cách mạng.

Cội nguồn thắng lợi của cách mạng Việt Nam

Lịch sử dân tộc Việt Nam là lịch sử của đấu tranh với áp bức, bóc lột qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, từ chống ngoại xâm đến đấu tranh giành độc lập, tự do, xây dựng đất nước, phát triển kinh tế - xã hội để vượt qua nghèo nàn, lạc hậu và khẳng định vị thế trên trường quốc tế. Trên hành trình ấy, mỗi thắng lợi đều in đậm dấu ấn của nhân dân. Từ những cuộc khởi nghĩa nông dân thời phong kiến, đến Cách mạng Tháng Tám, hai cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân, đế quốc, rồi công cuộc thống nhất đất nước, ở mọi chặng đường, nhân dân đều chính là lực lượng làm nên lịch sử. 

Trong kháng chiến, nhân dân không chỉ người cầm súng, tải đạn, mở đường mà còn là hậu phương vững chắc, nuôi giấu cán bộ, chở che cho cách mạng. Trong hòa bình, nhân dân tiếp tục là lực lượng lao động sáng tạo, vừa là nền tảng nhưng cũng là động lực của đổi mới, phát triển. 

Chính từ quan điểm lấy dân làm gốc, bám sát thực tiễn đời sống nhân dân, Đảng đã có những đổi mới mang tính đột phá, nhất là công cuộc đổi mới từ năm 1986, chuyển đổi từ kinh tế kế hoạch hóa sang kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Thành tựu 40 năm đổi mới là nền tảng vững chắc mở ra kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, vì hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Cán bộ và nhân dân xã Ea Wer vui ngày hội đại đoàn kết toàn dân tộc. Ảnh: Quỳnh Anh

Trung tâm của chiến lược phát triển trong kỷ nguyên mới

Tại phiên khai mạc Đại hội (sáng 20/1), Báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII về các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng, Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Tiểu ban Văn kiện khẳng định: "Trong "sóng to gió lớn", thậm chí là "bão táp", điều quyết định là bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định, là ý chí thống nhất, là sức mạnh đại đoàn kết, là phương pháp tổ chức thực hiện, là kỷ luật, kỷ cương và sự gắn bó máu thịt giữa Đảng với nhân dân. Đường lối đổi mới của chúng ta xác định rõ nhân dân là trung tâm, là chủ thể của sự nghiệp cách mạng".

Tinh thần "Nhân dân là trung tâm, là chủ thể, là mục tiêu, động lực của sự phát triển" cũng được nhấn mạnh trong tham luận "Nâng cao tính Đảng, tính nhân dân trong hoạt động của Quốc hội đáp ứng yêu cầu hoàn thiện thể chế phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới" của Đảng bộ Quốc hội. Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh khẳng định: Mọi quyết sách của Quốc hội phải là sự kết tinh hoàn hảo giữa ý Đảng và lòng dân. Đích đến cuối cùng không gì khác ngoài sự hài lòng và niềm tin của nhân dân. Tính Đảng là cơ sở bảo đảm định hướng chính trị đúng đắn, là "ngọn đuốc soi đường"; trong khi đó, tính nhân dân là thước đo sinh động, là sự kiểm chứng của tính Đảng trong thực tiễn.

Chính vì vậy, một trong những bài học kinh nghiệm được Đại hội XIV của Đảng đúc rút là: "Quán triệt sâu sắc và thực hành triệt để quan điểm "Dân là gốc", phát huy vai trò chủ thể, vị trí trung tâm của nhân dân. Tăng cường củng cố và phát huy sức mạnh của nhân dân và khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Thật sự tin tưởng, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân; thực hành "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng". Thắt chặt mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân, dựa vào nhân dân để xây dựng Đảng và hệ thống chính trị. Lấy sự hài lòng, tín nhiệm của người dân, doanh nghiệp và hiệu quả công việc làm tiêu chí đánh giá cán bộ".

Tư tưởng “Dân là gốc” được Đại hội XIV của Đảng nâng lên một tầm cao mới, không chỉ nhấn mạnh vai trò cốt lõi của người dân trong mọi chiến lược, chính sách phát triển đất nước mà còn là thước đo cao nhất của mọi quyết sách, chạm sâu vào đời sống xã hội và đặt ra yêu cầu hành động cụ thể, nghiêm ngặt hơn đối với cả hệ thống chính trị. Như Văn kiện Đại hội XIV nhấn mạnh: Mọi đường lối, chính sách phải hướng tới nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân; bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân; tôn trọng, lắng nghe và dựa vào nhân dân. Đảng phải gắn bó mật thiết với nhân dân, tận tâm phục vụ nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân, chịu trách nhiệm trước nhân dân.

Hương Lê