Trước thực trạng nhiều dự án đầu tư công giải ngân chậm, ảnh hưởng đến mục tiêu phát triển hạ tầng và tăng trưởng kinh tế - xã hội, UBND tỉnh Đắk Lắk đang tập trung chỉ đạo tháo gỡ các “điểm nghẽn”, đặc biệt là công tác giải phóng mặt bằng, nhằm đẩy nhanh tiến độ thi công, giải ngân vốn, tạo động lực cho phát triển trong giai đoạn tới.

Nhận diện những điểm nghẽn

Đến cuối năm 2025, tình trạng giải ngân vốn đầu tư công trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk vẫn còn nhiều khó khăn.

Theo báo cáo của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp phát triển nông thôn tỉnh (Ban A), năm 2025, đơn vị được giao kế hoạch vốn hơn 4.432 tỷ đồng. Tuy nhiên, tính đến giữa tháng 1/2026, tỷ lệ giải ngân mới đạt khoảng 57,5% tổng vốn bố trí; dù dự kiến đến hết tháng 1/2026 có thể nâng lên trên 70%, song kết quả này vẫn chưa đáp ứng yêu cầu đặt ra.

Theo ông Trần Tiến Đông, Giám đốc Ban A, nguyên nhân chủ yếu khiến tiến độ thi công và giải ngân vốn chậm xuất phát từ những vướng mắc kéo dài trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng (GPMB). Không ít dự án chỉ hoàn thành GPMB vào thời điểm cuối năm 2025, khiến việc tổ chức thi công đồng bộ gặp nhiều khó khăn, nhất là trong điều kiện thời tiết bất lợi, mưa kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến khối lượng và tiến độ thực hiện.

Dự án thành phần 3 thuộc Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột giai đoạn 1 đang được đẩy nhanh tiến độ thi công.

Thực tế tại Dự án đường liên huyện Krông Năng - Ea H’leo, công tác GPMB chỉ hoàn thành 100% vào cuối tháng 8/2025, chậm so với kế hoạch, dẫn đến tiến độ thi công toàn tuyến bị kéo lùi.

Trong khi đó, dự án nâng cấp, mở rộng đường vào Khu du lịch thác Dray Sáp Thượng - Dray Nur có tỷ lệ giải ngân rất thấp, chỉ đạt khoảng 12,5%, do đến tháng 12/2025 mới có hệ số giá đất để lập phương án bồi thường, hỗ trợ người dân.

Bên cạnh đó, điều kiện thời tiết bất lợi với mưa kéo dài, nhiều đợt mưa lớn và bão mạnh, cùng tình trạng khan hiếm vật liệu xây dựng, đặc biệt là cát và vật liệu san lấp, khiến nhiều hạng mục thi công phải gián đoạn, không thể triển khai theo kế hoạch đề ra.

Tương tự, Dự án cải tạo, nâng cấp Tỉnh lộ 1 (đoạn từ cầu Buôn Ky đến Km49+00) cũng gặp nhiều khó khăn do thay đổi chính sách đất đai, biến động nhân sự ở cơ sở và sự chưa đồng thuận của một bộ phận người dân trong công tác bồi thường. Mặc dù địa phương đã phê duyệt nhiều phương án bồi thường, hỗ trợ, song vẫn còn các hộ dân chưa chấp nhận nhận tiền, buộc các đơn vị liên quan phải tiếp tục tuyên truyền, vận động, thậm chí chuẩn bị phương án cưỡng chế theo đúng quy định pháp luật.

Ở một số dự án khác như đường từ Quốc lộ 26 đi xã Ea Ô kết nối trung tâm xã Vụ Bổn hay đường Ea Hồ - Tam Giang, khó khăn không chỉ nằm ở công tác GPMB mà còn liên quan đến việc bố trí vốn, điều chỉnh tổng mức đầu tư và thủ tục lựa chọn nhà thầu. Một số dự án đã được phê duyệt điều chỉnh tổng mức đầu tư, song chưa được bố trí đủ vốn, dẫn đến chưa đủ điều kiện triển khai các gói thầu tiếp theo, ảnh hưởng đến tiến độ chung.

Chỉ đạo quyết liệt, gắn trách nhiệm cụ thể

Trước thực trạng trên, UBND tỉnh đã tăng cường tổ chức các buổi kiểm tra thực địa, trực tiếp làm việc với các chủ đầu tư, địa phương nhằm kịp thời nắm bắt, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc khi thực hiện các dự án. Khi trực tiếp kiểm tra, nắm bắt tình hình tại các dự án, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trương Công Thái đã thẳng thắn phê bình những đơn vị, địa phương còn thiếu chủ động, nhất là trong công tác GPMB, làm ảnh hưởng đến tiến độ triển khai và giải ngân vốn đầu tư công.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trương Công Thái yêu cầu các chủ đầu tư, đơn vị quyết liệt tháo gỡ các "điểm nghẽn", đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án giao thông trên địa bàn tỉnh.

Đối với Dự án đường giao thông từ Ea Hồ đi Tam Giang, Phó Chủ tịch UBND tỉnh chỉ rõ vướng mắc chủ yếu liên quan đến việc đền bù cây cà phê, cao su do Công ty TNHH MTV Cao su Krông Búk quản lý và các hộ dân liên kết canh tác. Lãnh đạo UBND tỉnh yêu cầu các đơn vị, địa phương liên quan phải quyết liệt giải quyết dứt điểm, thống nhất phương án, xác định rõ mốc thời gian thực hiện; tranh thủ tối đa thời gian mùa khô để đẩy nhanh tiến độ thi công, rút ngắn thời gian thực hiện dự án, không để kéo dài gây phức tạp thêm tình hình.

Đối với Dự án nâng cấp, mở rộng đường giao thông vào khu du lịch cụm thác Dray Sáp Thượng - Dray Nur, Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu hoàn thành chi trả tiền bồi thường, GPMB cho các hộ dân trong tháng 1/2026; đồng thời cam kết hoàn thành, nghiệm thu, bàn giao công trình đưa vào sử dụng trước ngày 31/12/2026.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các chủ đầu tư, địa phương tăng cường phối hợp chặt chẽ, linh hoạt trong vận dụng các quy định pháp luật; sớm bàn giao mặt bằng sạch cho các đơn vị thi công; đặt ra các mốc thời gian cụ thể cho từng nhiệm vụ và từng dự án.

Những đơn vị, địa phương không hoàn thành nhiệm vụ, chậm trễ kéo dài sẽ bị kiểm điểm trách nhiệm theo quy định. Đối với các dự án ảnh hưởng trực tiếp đến đất ở, nhà ở của người dân, lãnh đạo UBND tỉnh nhấn mạnh yêu cầu ưu tiên tái định cư tại chỗ, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân, từ đó tạo sự đồng thuận cao trong quá trình triển khai dự án.

Cùng với đó, UBND tỉnh giao Sở Tài chính rà soát, tham mưu các giải pháp về bố trí, điều chuyển vốn phù hợp; bảo đảm nguồn lực để các dự án đủ điều kiện triển khai, giải ngân theo tiến độ cam kết.

Thanh Xuân