(E-Magazine) Đắk Lắk mở luồng xanh, “dọn tổ đón đại bàng” - Kỳ cuối: Tầm nhìn chiến lược, kiến tạo cực tăng trưởng mới

Trong cuộc đua thu hút đầu tư ngày càng khốc liệt giữa các địa phương, lợi thế về tài nguyên hay quỹ đất không còn là yếu tố quyết định duy nhất. Các nhà đầu tư lớn ngày nay tìm kiếm nhiều hơn một địa điểm sản xuất, kinh doanh. Điều họ cần là một không gian phát triển đủ rộng, hạ tầng đủ mạnh, khả năng kết nối đủ nhanh và một chính quyền đủ năng động để đồng hành trong suốt vòng đời dự án. Đó cũng là lý do khiến việc điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Đắk Lắk thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 được xem như một bước ngoặt chiến lược, mở ra cơ hội định vị lại tỉnh trên bản đồ kinh tế quốc gia và khu vực.

Khác với mô hình phát triển trước đây vốn mang tính nội vùng, lấy Buôn Ma Thuột làm trung tâm gần như duy nhất, quy hoạch tỉnh mới đã kiến tạo một không gian kinh tế hoàn chỉnh hơn, gắn kết cao nguyên với biển Đông, kết nối vùng sản xuất nguyên liệu với các trung tâm chế biến, logistics và xuất khẩu. Đây cũng là địa phương hiếm hoi của cả nước hội tụ đồng thời những lợi thế đặc biệt: không gian cao nguyên trung tâm của Tây Nguyên; vùng kinh tế biển nước sâu; cửa khẩu quốc tế Đắk Ruê; hai sân bay; hai vùng đô thị lớn Buôn Ma Thuột và Tuy Hòa cùng hệ thống cảng biển, năng lượng tái tạo quy mô lớn.

Từ chỗ phát triển theo địa giới hành chính, Đắk Lắk đang chuyển sang tư duy phát triển dựa trên các hành lang kinh tế, chuỗi giá trị và các vùng động lực. Điều đó đồng nghĩa với việc tỉnh không chỉ quy hoạch đất đai hay xác định các khu chức năng, mà đang tổ chức lại các dòng chảy của nền kinh tế - từ hàng hóa, logistics, lao động đến công nghệ và dòng vốn đầu tư.

Đắk Lắk đặt mục tiêu đến năm 2030 trở thành tỉnh phát triển năng động của cả nước; là trung tâm phát triển kinh tế xanh, trung tâm dịch vụ logistics, y tế, giáo dục, du lịch, khoa học - công nghệ của vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Hệ thống kết cấu hạ tầng được đầu tư đồng bộ, hiện đại, bảo đảm kết nối thuận lợi trong nội tỉnh, liên vùng và quốc tế. Tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân giai đoạn 2026-2030 phấn đấu đạt từ 11%/năm trở lên.

Nếu như trước đây, Đắk Lắk được biết đến như “thủ phủ cà phê”, một vùng nguyên liệu lớn, thì trong giai đoạn phát triển mới, tỉnh đang hướng tới trở thành trung tâm kết nối giữa Tây Nguyên sản xuất và Duyên hải xuất khẩu; là đầu mối của những chuỗi giá trị nông sản, năng lượng, logistics và kinh tế số.

Nếu quy hoạch là bản thiết kế cho tương lai thì hạ tầng chính là những nét vẽ đầu tiên biến tầm nhìn thành hiện thực. Đắk Lắk đang chủ động xây dựng hệ sinh thái đầu tư đồng bộ, từ giao thông kết nối, công nghiệp chế biến, logistics, năng lượng đến hạ tầng số và các khu đô thị động lực.

Theo định hướng phát triển mới, tỉnh hình thành nền kinh tế với “hai động cơ”: cụm đô thị Buôn Ma Thuột - Buôn Hồ là trung tâm hành chính, đổi mới sáng tạo, chế biến và logistics Tây Nguyên; cụm đô thị Tuy Hòa - Đông Hòa phát triển kinh tế biển, cảng biển, công nghiệp năng lượng và logistics quốc tế. Hai cực tăng trưởng được kết nối bằng các tuyến cao tốc CT23, CT24 và tuyến đường sắt Buôn Ma Thuột - Tuy Hòa trong tương lai, tạo chuỗi liên kết từ sản xuất đến xuất khẩu.

Một trong những lĩnh vực được kỳ vọng tạo sức bật mạnh mẽ nhất là công nghiệp chế biến. Từ “thủ phủ cà phê”, tỉnh đang chuyển mạnh sang chế biến tinh, chế biến sâu và xây dựng thương hiệu toàn cầu. Ngày 25/6, Nhà máy Cà phê Trung Nguyên Legend khởi công cùng dự án mở rộng nhà máy hiện hữu; đồng thời, ba dự án tại Khu công nghiệp Hòa Hiệp 1 cũng được khởi động, tạo động lực mới cho phát triển công nghiệp.

Song song đó, Đắk Lắk đang từng bước hình thành hệ sinh thái logistics quy mô lớn với các cảng cạn và trung tâm trung chuyển hàng hóa, hướng tới trở thành trung tâm logistics của Tây Nguyên, giúp hàng hóa hoàn tất các thủ tục ngay tại địa phương trước khi ra cảng biển.

Ở cửa ngõ phía Đông, cảng Bãi Gốc được định vị trở thành cảng tổng hợp và cảng chuyên dụng nước sâu, có khả năng tiếp nhận tàu trọng tải đến 220.000 DWT. Cảng Vũng Rô được định hướng phát triển dịch vụ hậu cần và logistics biển. Khi hệ thống này hoàn thiện, khoảng cách từ Buôn Ma Thuột đến cảng biển sẽ chỉ còn hơn hai giờ di chuyển.

Song song với đó, ngành năng lượng đang mở ra những cơ hội đầu tư mới. Ngay trong tháng 6/2026, tỉnh đã tổ chức lễ khởi động cụm ba dự án điện gió Buôn Hồ 1, Buôn Hồ 2 và Cư M’gar 2; dự án điện mặt trời nổi Srêpốk 3 cũng chính thức được khởi động.

Không dừng lại ở công nghiệp truyền thống, Đắk Lắk còn hướng tới đón đầu các ngành kinh tế thế hệ mới. Lần đầu tiên, quy hoạch tỉnh đưa vào định hướng phát triển trung tâm dữ liệu, logistics thông minh, đô thị thông minh và hệ sinh thái kinh tế số. Mục tiêu đặt ra đến năm 2030, kinh tế số sẽ đóng góp khoảng 30% GRDP của tỉnh.

Có thể thấy, thay vì giới thiệu với nhà đầu tư vài héc-ta đất, Đắk Lắk đang giới thiệu một bức tranh tổng thể về hạ tầng, vùng nguyên liệu, nguồn điện, cảng biển, logistics và thị trường. Một hệ sinh thái đủ lớn để những “đại bàng” có thể tìm thấy cơ hội phát triển lâu dài.

Cùng với Hội nghị Công bố quy hoạch và Xúc tiến đầu tư tỉnh Đắk Lắk, hàng loạt công trình, dự án đồng loạt được khởi công, khởi động tại cả khu vực phía Đông và phía Tây tỉnh. Từ các dự án công nghiệp chế biến, năng lượng tái tạo, cụm công nghiệp, nhà ở xã hội đến các công trình phục vụ cộng đồng, tất cả đang tạo nên khí thế phát triển mới cho địa phương.

Đó không đơn thuần là những nghi thức khởi công, mà là những tín hiệu cho thấy quy hoạch đang từng bước đi vào cuộc sống, là minh chứng cho quyết tâm chuyển hóa tiềm năng thành động lực tăng trưởng thực chất. Đó cũng là thông điệp mà Đắk Lắk muốn gửi tới cộng đồng doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Trong chuyến thăm và làm việc với lãnh đạo tỉnh mới đây, Đại sứ UAE tại Việt Nam Bader Almatrooshi cho biết UAE đặc biệt quan tâm đến các cơ hội hợp tác trong lĩnh vực năng lượng, nông nghiệp và công nghệ. Đại sứ nhấn mạnh sẽ báo cáo Chính phủ UAE về các dự án kêu gọi đầu tư của tỉnh, nhất là tại Khu kinh tế Nam Phú Yên và các công trình hạ tầng chiến lược để xem xét khả năng thúc đẩy hợp tác trong thời gian tới.

Sự quan tâm của các đối tác quốc tế cho thấy Đắk Lắk đang từng bước hiện diện trên bản đồ đầu tư toàn cầu. Theo quy hoạch điều chỉnh, đến năm 2030, tỉnh phấn đấu trở thành trung tâm kinh tế xanh, trung tâm dịch vụ của vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, phát triển trên nền tảng hạ tầng hiện đại, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Những tuyến cao tốc đang thành hình, cảng biển được quy hoạch, khu công nghiệp mở rộng, dòng vốn và các dự án mới liên tục đổ về đang mở ra diện mạo mới cho Đắk Lắk, tạo sức hút với các tập đoàn và nhà đầu tư chiến lược.

Để rồi không xa, Đắk Lắk sẽ được nhắc đến không chỉ bởi đại ngàn, cà phê hay cồng chiêng, mà còn là vùng đất năng động, hiện đại, trung tâm kết nối cao nguyên với biển Đông và điểm hẹn của những “đại bàng” đầu tư.

Nội dung: Huỳnh Hảo - Hà My - Hồ Như - Ngô Xuân

Trình bày: Mạnh Hùng