(E-magazine) Kỳ cuối: Kiến tạo cộng đồng - Mở không gian phát triển mới

Sau gần một tháng vận hành mô hình thôn, buôn mới, điều được quan tâm không còn là việc thay đổi tên gọi hay địa giới, mà là làm thế nào để hình thành một cộng đồng thống nhất, đoàn kết và phát triển. Các cấp ủy, chính quyền cơ sở tập trung tạo dựng sự đồng thuận, khơi dậy sức dân và xây dựng không gian phát triển mới trên nền tảng của những cộng đồng vừa được hợp nhất.

 

Sau sáp nhập, nhiều thôn có quy mô dân số tăng gấp rưỡi trước đây, địa bàn rộng hơn, khối lượng công việc nhiều hơn. Trong khi đó, bộ máy tinh gọn với ba chức danh không chuyên trách gồm Bí thư chi bộ, Trưởng thôn và Trưởng ban Công tác Mặt trận buộc bộ máy cấp thôn phải vận hành theo hướng chủ động, linh hoạt hơn và lấy người dân làm trung tâm phục vụ.

Thôn An Phú Phong (xã Cuôr Đăng) hiện có 426 hộ với 1.762 nhân khẩu, kinh tế của bà con chủ yếu từ các loại cây trồng có giá trị cao như sầu riêng, bơ, tiêu. Trưởng thôn An Phú Phong Nguyễn Văn Hà cho biết: Là địa bàn nông nghiệp trọng điểm, mục tiêu hàng đầu của thôn là phải giữ vững an ninh chính trị, bảo đảm an toàn mùa màng, đặc biệt là trong các đợt cao điểm thu hoạch sầu riêng, tiêu; đồng thời kiên quyết giữ địa bàn tránh xa các tệ nạn xã hội. Vì vậy chi bộ phối hợp với lực lượng công an xã tăng cường tuần tra, bảo vệ mùa màng, bảo đảm an ninh trật tự thôn xóm. Sự sâu sát này chính là sợi dây gắn kết lòng tin giữa người dân với bộ máy cơ sở mới.

Từ sau sáp nhập, vai trò của Trưởng thôn cũng thay đổi rõ nét. Các Trưởng thôn trở thành “đầu mối phục vụ” tại cơ sở; tiếp nhận phản ánh, phối hợp giải quyết các công việc ngay tại địa bàn, hạn chế để người dân phải đi lại nhiều lần. Ông Nguyễn Ngọc Hội, Trưởng thôn Kỳ Lộ (xã Phú Mỡ) cho biết: Cùng với việc kiện toàn tổ chức, thôn ưu tiên xây dựng các kênh thông tin nhanh giữa chính quyền và nhân dân để mọi chủ trương, thông báo đều được chuyển tải kịp thời, đồng thời tiếp nhận phản ánh của người dân ngay trong ngày. Theo ông Hội, quy mô thôn lớn hơn đòi hỏi cán bộ không chỉ gần dân hơn mà còn phải biết ứng dụng công nghệ để quản lý hiệu quả.

Nếu việc kiện toàn bộ máy là bước khởi đầu thì xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân là thước đo thành công của quá trình sáp nhập. Bởi sau khi địa giới được hợp nhất, điều quan trọng nhất không chỉ là vận hành hiệu quả bộ máy mới mà còn là tạo dựng sự đồng thuận giữa những cộng đồng dân cư đã quen nếp sinh hoạt, phong tục và cách tổ chức khác nhau.

Do vậy, Cấp ủy, Ban Nhân dân thôn và Ban Công tác Mặt trận các thôn… đều xác định công tác dân vận phải đi trước một bước. Cán bộ, đảng viên được phân công bám sát từng cụm dân cư, lắng nghe tâm tư, kịp thời báo cáo để tháo gỡ những băn khoăn phát sinh. Cùng với đó, vai trò của già làng, người có uy tín, các bậc cao niên và những đảng viên gương mẫu được phát huy nhằm tạo sự đồng thuận trong cộng đồng.

Theo bà Phạm Thị Hiệp, Tổ trưởng tổ dân phố Nguyễn Hữu Thọ (phường Bình Kiến), tổ dân phố Nguyễn Hữu Thọ ra đời trên cơ sở sáp nhập khu phố Ninh Tịnh 3 và một phần khu phố Ninh Tịnh 6. Sau sáp nhập, tổ dân phố Nguyễn Hữu Thọ có 653 hộ, khoảng 2.000 nhân khẩu; đặc thù dân cư đa dạng, với nhiều thành phần nghề nghiệp, độ tuổi và hoàn cảnh khác nhau. Vì vậy, công tác tuyên truyền, vận động cũng được tổ dân phố thực hiện linh hoạt, phù hợp với từng nhóm dân cư. Các chi hội, đoàn thể được phân công phụ trách từng tổ dân cư, vừa làm cầu nối đưa chủ trương đến với người dân, vừa nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và phản ánh kịp thời những vấn đề phát sinh từ cơ sở. Qua đó, tạo sự đồng thuận, gắn kết các nhóm dân cư, cùng chung tay xây dựng cộng đồng mới đoàn kết, ổn định sau sáp nhập.

“Hiện nay, trên địa bàn tổ dân phố, Nhà nước đang triển khai mở rộng đường Nguyễn Hữu Thọ, khoảng 100 hộ dân trong diện bị ảnh hưởng, phải thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng. Tổ dân phố đang tập trung tuyên truyền, vận động để người dân hiểu rõ chủ trương, cùng chia sẻ trách nhiệm với sự phát triển chung” bà Hiệp cho biết thêm.

Thôn Bình An, xã Quảng Phú, được sáp nhập từ thôn 5 (có đến 100% đồng bào dân tộc Dao sinh sống) và thôn 4A hiện có 566 hộ gia đình với hơn 2.300 nhân khẩu. Trong những ngày đầu hợp nhất, thách thức lớn nhất đặt ra cho cấp ủy và Ban tự quản thôn không chỉ là bài toán quản lý hành chính mà chính là lời giải về sự hòa hợp trong văn hóa và tập quán sinh hoạt.

Trưởng thôn Nguyễn Thanh Quang khẳng định: Sau khi hợp nhất địa giới, điều quan trọng nhất là làm sao tạo ra sự đồng thuận, gắn kết giữa những cộng đồng người Kinh và người Dao vốn đã quen nếp sinh hoạt và tập quán khác nhau.

 

Thấu hiểu điều đó, chi bộ thôn đã nhanh chóng xác định: Phải lấy tình đoàn kết làm gốc, lấy sự phát triển chung làm mục tiêu hành động.

Để phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết, cán bộ thôn cùng những người có uy tín trong cộng đồng dân cư đã kiên trì đến từng cụm dân cư, lắng nghe từng băn khoăn nhỏ nhất của bà con để kịp thời giải đáp, tháo gỡ. Thôn cũng tạo điều kiện để bà con người Kinh và người Dao cùng ngồi lại trao đổi, học hỏi lẫn nhau. Nhờ sự cởi mở ấy, những hộ người Kinh giàu kinh nghiệm canh tác đã tận tình chia sẻ kỹ thuật làm nông nghiệp hàng hóa, chăm sóc cây trồng đạt năng suất cao cho bà con người Dao; ngược lại, sự cần cù, tinh thần đoàn kết và vốn văn hóa truyền thống đặc sắc của người Dao cũng được trân trọng, phát huy.

Cũng theo Trưởng thôn Nguyễn Thanh Quang, ngoài các cuộc họp, thôn cũng sẽ chú trọng tổ chức các hoạt động cộng đồng để tạo sự gắn kết. Các chương trình văn hóa, văn nghệ, thể thao, vệ sinh môi trường sẽ được tổ chức thường xuyên hơn, tạo điều kiện để người dân giao lưu, chia sẻ và cùng tham gia những công việc chung của địa phương.

Anh Phạm Hồng Duyên, người dân thôn Bình An phấn khởi cho biết, dù mới sáp nhập nhưng thôn cũng đã tổ chức một số hoạt động gặp gỡ, trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm làm ăn, phát triển kinh tế, giao lưu văn hóa, văn nghệ và ra quân dọn dẹp vệ sinh đường làng ngõ xóm, giúp bà con trong thôn có cơ hội gặp gỡ, gắn kết. Khi mọi người cùng lao động, chuyện trò, cất lên lời ca tiếng hát giữa xóm làng, mọi khoảng cách địa lý hay khác biệt nét văn hóa cũ được xóa nhòa.

Có thể thấy, thôn buôn mới được sáp nhập là một giai đoạn chuyển giao, không gian phát triển mới đã thực sự mở ra. Bằng tư duy quản trị linh hoạt, vừa trọng tình nghĩa gần dân, vừa hiện đại giàu tính phục vụ. Cộng đồng mới đang từng ngày khẳng định sức sống mạnh mẽ trên hành trình phát triển bền vững của tỉnh Đắk Lắk.

Nội dung: Đỗ Lan - Tuyết Hương

 

Trình bày: Công Định