(E- magazine) Khi chuyển đổi số trở thành xung lực mới

Không dừng lại ở định hướng trên giấy, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đang từng bước đi vào đời sống tại Đắk Lắk bằng những chuyển động cụ thể trong quản trị, sản xuất và phục vụ người dân. Từ đổi mới tư duy điều hành đến lan tỏa công nghệ tới từng buôn làng, nghị quyết đang tạo ra xung lực mới thúc đẩy địa phương phát triển nhanh và bền vững.

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (KHCN, ĐMST và CĐS) quốc gia đang được Đắk Lắk cụ thể hóa bằng một tư duy quản trị mới. Theo đó, KHCN, ĐMST và CĐS không còn là lĩnh vực riêng lẻ, mà trở thành nền tảng phát triển, phương thức điều hành và động lực tăng trưởng quan trọng của địa phương.

Trên cơ sở đó, tỉnh từng bước thiết lập kỷ cương trong thực thi công vụ thông qua phương châm “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thời hạn và rõ nguồn lực. Đây không chỉ là cách thức tổ chức thực hiện, mà còn là công cụ để kiểm soát tiến độ, đánh giá hiệu quả và siết chặt trách nhiệm trong toàn hệ thống.

 

Sau hơn 1 năm triển khai, Nghị quyết số 57 đang trở thành xung lực mới để tỉnh hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh, bền vững. Đáng chú ý, năm 2025 là một dấu mốc đặc biệt khi Đắk Lắk đối mặt với “thử thách kép”: Vừa vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp sau sắp xếp, vừa phải bứt phá trong cuộc đua số hóa. Trong bối cảnh đó, tỉnh đã xác định một tâm thế mới: KHCN, ĐMST và CĐS phải trở thành “không gian phát triển mới”, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị và năng lực cạnh tranh của tỉnh.

 

Theo đó, Đắk Lắk đã cụ thể hóa nghị quyết thành những mô hình, phần việc sát với thực tiễn. Chuyển đổi số hiện hữu qua hệ thống Dashboard điều hành, qua ứng dụng “Đắk Lắk số”.

 

Cùng với đó, phong trào “Bình dân học vụ số” và Đề án “Mỗi xã, phường một KOL” được triển khai đã khơi dậy tư duy kinh tế số ngay từ buôn làng. Sản vật và cảnh sắc Đắk Lắk đang dần bước lên không gian số, ranh giới về công nghệ giữa thành thị và vùng sâu vùng xa đang dần được xóa nhòa.

 

Bước sang năm 2026, với chủ đề “Tăng cường kỷ cương - đột phá tăng trưởng - nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân”, Đắk Lắk xác định tiếp tục ưu tiên nguồn lực để triển khai nghị quyết một cách đồng bộ, hiệu quả hơn. Trọng tâm là hoàn thiện hạ tầng số, phát triển dữ liệu dùng chung, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thúc đẩy liên kết giữa nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp.

 

Trong đó, các nhiệm vụ phải được “chuẩn hóa” theo hướng rõ mục tiêu, rõ sản phẩm và phải đo lường được bằng chỉ số cụ thể, gắn với thời hạn hoàn thành, nguồn lực tài chính, trách nhiệm của người đứng đầu. Đặc biệt, tỉnh ưu tiên giải quyết các “bài toán quy mô lớn” và thực hiện giám sát dựa trên dữ liệu.

Không chỉ là một văn bản định hướng đơn thuần, tại Đắk Lắk, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã trở thành “chìa khóa” mở ra những không gian phát triển chưa từng có. 

 

Biểu hiện rõ nhất là việc công nghệ từng bước “chạm” đến nếp nghĩ, cách làm của người dân, góp phần thu hẹp khoảng cách giữa thành thị và vùng sâu, vùng xa. Tại nhiều xã miền núi, nơi điều kiện tiếp cận công nghệ trước đây còn hạn chế, chuyển đổi số đã mang đến những thay đổi thiết thực.

 

Cùng với đó, người dân đã chủ động ứng dụng công nghệ vào sản xuất. Ông Ma Vinh (xã Phú Mỡ) chia sẻ: “Trước đây làm nông chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, nay có internet, chúng tôi biết tra cứu giống cây trồng, kết nối tiêu thụ sản phẩm qua mạng. Việc tiếp cận thông tin thuận lợi hơn rất nhiều”.

 

Ở khu vực doanh nghiệp, chuyển đổi số cũng mang lại hiệu quả rõ rệt. Theo ông Lê Văn Hồng, Giám đốc Công ty Cổ phần Bá Hải (Khu công nghiệp Hòa Hiệp), việc tỉnh triển khai 100% thủ tục hành chính không phụ thuộc địa giới và nâng tỷ lệ hồ sơ trực tuyến lên hơn 83% trong quý 1/2026 là một bước tiến vượt bậc.

 

Với những doanh nghiệp có vùng nguyên liệu trải dài qua nhiều địa phương, việc không còn bị bó buộc bởi ranh giới hành chính giúp doanh nghiệp tiết kiệm tới 40% chi phí vận hành và thời gian đi lại. Đây chính là “điểm chạm” quan trong nhất để doanh nghiệp yên tâm đầu tư dài hạn.

 

Không chỉ trong sản xuất, công nghệ còn hiện diện trong các giao dịch thường nhật. Giờ đây, thay vì phải lặn lội đường xa, người dân địa phương đã chủ động sử dụng điện thoại thông minh để thực hiện các thủ tục hành chính, giao dịch trực tuyến, giúp tiết kiệm đáng kể thời gian và công sức.

 

Điển hình như chị H’ Hoanh Niê, Tổ trưởng Tổ tiết kiệm và vay vốn tại buôn Trắp, xã Cư M’gar. Từ việc quản lý sổ sách thủ công, chị đã chuyển sang sử dụng ứng dụng ngân hàng số để theo dõi việc thu nợ, thu lãi và tiền tiết kiệm.

 

“Trước đây, việc theo dõi sổ sách cho bà con rất vất vả và dễ nhầm lẫn. Từ khi dùng ứng dụng trên điện thoại, mọi thông tin đều hiển thị rõ ràng, chính xác và minh bạch. Bà con trong buôn làng thấy mình làm nhanh, chính xác nên tin tưởng vào công nghệ lắm”, chị H’ Hoanh chia sẻ.

 

Những chuyển biến từ cơ sở cho thấy hiệu quả của phong trào “Bình dân học vụ số”, góp phần hình thành kỹ năng và tư duy số trong cộng đồng. Đây là nền tảng quan trọng để địa phương hướng tới mục tiêu chuyển đổi số toàn diện, bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau.

 

Theo báo cáo của Sở KH-CN, hiện nay, hạ tầng số của tỉnh đã có những bước tiến dài với 100% thôn buôn có kết nối băng rộng di động và 99,9% dân số được phủ sóng 4G. Đặc biệt, tỉnh đang tích cực triển khai hạ tầng 5G và hoàn thiện Trung tâm dữ liệu hiện đại phục vụ cho đô thị thông minh.

 

Song song đó, hệ thống chính quyền số với 100% lãnh đạo các cấp đã được cấp chứng thư chữ ký số chuyên dùng công vụ. Hệ thống quản lý văn bản và điều hành đã liên thông thông suốt từ Trung ương đến cấp xã.

 

Dịch vụ công trực tuyến cũng có nhiều chuyển biến tích cực với hơn 271.000 hồ sơ thủ tục hành chính được tiếp nhận, trong đó tỷ lệ số hóa kết quả đạt 88,8%. Đáng chú ý, Đắk Lắk đã phê duyệt 100% thủ tục hành chính thực hiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính, tạo thuận lợi tối đa cho người dân.

 

Đặc biệt, hơn 1,1 triệu sổ sức khỏe điện tử đã được tích hợp trên ứng dụng VNeID. Tỷ lệ cấp phiếu lý lịch tư pháp qua VNeID đạt mức ấn tượng gần 95%.

Khi công nghệ đã từng bước đi vào đời sống, yêu cầu đặt ra là làm sao để các kết quả nghiên cứu thực sự phát huy giá trị. Từ yêu cầu này, Đắk Lắk quyết liệt thúc đẩy mô hình liên kết “ba nhà”: Cơ quan nhà nước - Viện nghiên cứu/Trường đại học - Doanh nghiệp nhằm tạo động lực cho ĐMST, hiện thực hóa nhu cầu phối hợp, đưa các kết quả nghiên cứu KHCN vào thực tiễn sản xuất, kinh doanh trên địa bàn.

 

Theo Sở KH-CN, thời gian qua, đơn vị đã làm việc với 11 viện, trường và 4 doanh nghiệp để thống nhất tăng cường hợp tác nghiên cứu - chuyển giao công nghệ, hỗ trợ doanh nghiệp ĐMST, đẩy mạnh đào tạo nhân lực KHCN và phối hợp ứng dụng công nghệ mới trong sản xuất.

 

Đến cuối năm 2025, Đắk Lắk có 33 tổ chức KHCN, chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn, khoa học nông nghiệp. Đây là nền tảng quan trọng để hình thành hệ sinh thái nghiên cứu, ĐMST của địa phương.

 

Để mối liên kết này thực sự bền vững, tỉnh Đắk Lắk tiếp tục tập trung xây dựng, trình HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù để thúc đẩy KHCN, ĐMST và CĐS; có chính sách đặc thù thu hút, tuyển dụng, đãi ngộ và trọng dụng nhân lực CĐS làm việc tại các cơ quan nhà nước, bảo đảm đủ về số lượng, chất lượng, phù hợp theo đặc thù của tỉnh; có cơ chế, chính sách khen thưởng đột xuất và đưa kết quả thực hiện chuyển đổi số cấp xã vào tiêu chí đánh giá, xếp loại cán bộ lãnh đạo, quản lý hằng năm...

Nội dung: Đỗ Lan - Văn Tài

Trình bày: Đức Văn