Nông nghiệp khẳng định vị thế trụ cột cho nền kinh tế

Với kỷ lục mới về kim ngạch xuất khẩu, ngành nông nghiệp đã khẳng định vị thế trụ cột xoay chuyển cục diện nền kinh tế, mở ra vận hội mới cho nền nông nghiệp trong thời gian tới.

Sự bứt phá của các mặt hàng chủ lực

Ngành nông nghiệp và môi trường thực hiện đạt và vượt 9/9 chỉ tiêu Chính phủ giao năm 2025. Tốc độ tăng trưởng GDP toàn ngành đạt mức ấn tượng từ 3,7% - 3,92%; tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành ước đạt hơn 70 tỷ USD, vượt xa mục tiêu 65 tỷ USD đề ra. Đặc biệt, thặng dư thương mại đạt mức kỷ lục 20,7 tỷ USD, đóng góp quan trọng vào sự ổn định kinh tế vĩ mô.

Điểm sáng nhất nằm ở sự trỗi dậy của các mặt hàng nông sản mũi nhọn, với sự góp mặt của gỗ đạt 11,6 tỷ USD, cà phê đạt 8,6 tỷ USD và rau quả đạt 8,6 tỷ USD. Đặc biệt, mặt hàng cà phê đã ghi nhận mức tăng trưởng kỷ lục 52,5% về giá trị, mang lại lợi nhuận lớn cho người nông dân vùng trồng cà phê.

Cùng với đó, ngành thủy sản cũng đóng góp con số ấn tượng 11,32 tỷ USD, tăng 12,7% so với năm trước. Đối với mặt hàng lúa gạo, Việt Nam xuất khẩu 7,8 triệu tấn. Đây là minh chứng cho việc nông sản Việt không chỉ tăng về lượng mà đã có sự nhảy vọt về chất và giá trị trên bản đồ thế giới.

Niềm vui được mùa, được giá của nông dân Đắk Lắk trong niên vụ cà phê 2024 - 2025.

Phân tích sâu hơn về đà tăng trưởng này, ông Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam nhận định, đây là thành quả của việc kết nối chặt chẽ giữa doanh nghiệp và nông dân để xây dựng vùng nguyên liệu bền vững. Để hướng tới mục tiêu 10 tỷ USD vào năm 2026, cần chú trọng hệ thống truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chặt chẽ dư lượng chất cấm để giữ vững uy tín tại các thị trường Trung Quốc, Hoa Kỳ và EU.

Theo đánh giá của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng, có được kết quả đột phá này là nhờ sự chuyển đổi mạnh mẽ từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp, xanh và giảm phát thải. Việc ứng dụng công nghệ số và tự động hóa đã hình thành những cánh đồng "không dấu chân", giúp tối ưu hóa chi phí và nâng cao năng suất.

Bên cạnh đó, công tác quản lý tài nguyên cũng ghi nhận bước tiến lớn khi "Chiến dịch 90 ngày" làm sạch dữ liệu đất đai đã giúp khơi thông nguồn lực đất đai cho các dự án lớn. Mô hình chính quyền địa phương hai cấp cũng bước đầu phát huy hiệu quả, giúp các chính sách hỗ trợ nông dân được triển khai nhanh chóng và trực diện hơn.

Hướng tới nền nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại

Bước sang năm 2026, ngành nông nghiệp và môi trường xác định tâm thế "Bản lĩnh vững vàng - Tư duy đột phá" để chinh phục những đỉnh cao mới. Mục tiêu xuyên suốt là duy trì đà tăng trưởng GDP toàn ngành ở mức 3,5%, đưa kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản chạm mốc 73 - 74 tỷ USD.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tập trung triển khai nhóm giải pháp đột phá về thể chế và quản trị. Ngành kiên trì theo đuổi chiến lược chuyển đổi xanh, giảm phát thải, trong đó việc chính thức vận hành Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản quốc gia từ ngày 1/1/2026 sẽ là "chìa khóa" để nâng cao năng lực cạnh tranh, bảo vệ uy tín hàng hóa Việt Nam trên trường quốc tế.

Sầu riêng Đắk Lắk đóng góp vào kim ngạch xuất khẩu rau quả chung của cả nước khoảng 1,1 tỷ USD.

Bên cạnh đó, giải pháp khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo tiếp tục được ưu tiên hàng đầu. Đặc biệt, việc kiên quyết tháo gỡ "thẻ vàng" IUU và mở rộng thị trường xuất khẩu rau quả sang mốc 10 tỷ USD được xem là nhiệm vụ trọng tâm để khẳng định vị thế của Việt Nam.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị tổng kết ngành, Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ, năm 2026 là năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026 - 2030, với mục tiêu tăng trưởng hai con số, tạo nền tảng hiện thực hóa "2 mục tiêu chiến lược 100 năm" (100 năm thành lập Đảng và 100 năm thành lập nước). Do đó, sứ mệnh của ngành nông nghiệp và môi trường sẽ trở nên nặng nề hơn, cần có giải pháp, định hướng phát triển đột phá mạnh mẽ hơn, góp phần thúc đẩy tăng trưởng, ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Đồng thời hướng tới xây dựng một nền nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh, khẳng định vị thế trụ cột của ngành trong kỷ nguyên của tăng trưởng xanh, bền vững và thịnh vượng.

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu, toàn ngành phải quán triệt tinh thần "6 nhóm từ khóa" hành động: Quản trị hiện đại - Thể chế khơi thông - Khoa học phát triển - Tam nông thịnh vượng - Tài nguyên bền vững - Môi trường an toàn; thực hiện hiệu quả 8 nhóm giải pháp trong năm 2026.

Minh Thuận