Vá tàu sau bão, giữ kế sinh nhai

Hai tháng qua, dù thiếu vốn, thiếu thợ, ngư dân Xuân Đài, Sông Cầu vẫn tìm cách xoay xở để đưa tàu cá lên bờ sửa chữa, với mong muốn sớm trở lại ngư trường khi vụ khai thác mới đang cận kề.

Xoay xở sửa tàu

Hai tháng sau bão số 13, cuộc sống của ngư dân ven vịnh Xuân Đài vẫn chưa thể trở lại như trước. Trên các bãi sửa tàu ở phường Xuân Đài, Sông Cầu, những tàu cá là “cần câu cơm” của ngư dân nằm phơi mình giữa nắng gió, thân tàu loang lổ những mảng gỗ mới cũ đan xen. Tiếng búa gõ, tiếng máy hàn, mùi sơn mới lẫn với mùi dầu máy tạo nên một thứ âm thanh, mùi vị rất riêng.

Tại xưởng ghe Hoàng Long (khu phố Vạn Phước), việc sửa chữa diễn ra từ sáng sớm đến chiều muộn. Những con tàu có mặt ở đây đều từng bị bão số 13 nhấn chìm, hư hỏng. Phải mất gần hai tháng, bỏ vốn, bỏ công, hình hài những con tàu mới dần hiện ra giữa bộn bề gỗ, sắt và máy móc.

Thiếu vốn, ngư dân đành chọn sửa tàu bằng cách chắp vá.

Ông Trần Văn Hoan đứng lặng bên thân tàu còn vương mùi gỗ mới, bàn tay chai sạn lần theo những mảng ván vừa được thay thế. Ba chiếc tàu ông cùng hai người anh hùn vốn đầu tư, chỉ sau một đêm bão số 13, đã bị sóng đánh bể, nhấn chìm. Sau bão, ông phải gom góp từng đồng, thuê thợ lặn trục vớt rồi kéo cả ba con tàu về bãi sửa, riêng chi phí trục vớt đã ngốn gần 60 triệu đồng. Nếu sửa chữa đầy đủ từng chiếc, số tiền bỏ ra có thể vượt quá một tỷ đồng, khoản chi vượt quá khả năng xoay xở của gia đình.

Không còn lựa chọn nào khác, ông Hoan buộc phải tháo dỡ chiếc tàu hư hỏng nặng nhất, tận dụng những phần còn dùng được để sửa cho hai tàu còn lại. Đó là cách làm đầy xót xa, nhưng là cách duy nhất để giữ lại phương tiện sản xuất.

“Tháo tàu này ra để làm hai chiếc kia sẽ bớt chi phí tiền cây. Còn tiền thợ thì mình xoay xở làm, để còn kiếm sống. Chứ làm biển, bỏ tàu rồi biết làm gì”, ông Hoan nghẹn ngào.

Cách làm của gia đình ông Hoan không phải là trường hợp cá biệt. Nhiều ngư dân ở Xuân Đài cũng đang chọn phương án “hy sinh một phần” để cứu lấy phần còn lại. Có người tháo máy từ tàu hư nặng để lắp cho tàu khác, có người chấp nhận sửa chữa tạm bợ, vá víu những chỗ hư hỏng nặng.

Theo các ngư dân, tàu càng lớn, mức độ hư hỏng càng nặng thì chi phí sửa chữa càng cao. Tàu công suất lớn bị vỡ thân, máy ngập nước có thể cần đến vài trăm triệu đồng. Với tàu nhỏ, chi phí thấp hơn nhưng cũng không dưới 50 - 60 triệu đồng.

Một thực tế mà hầu hết ngư dân các làng biển đang đối mặt đó là chưa tiếp cận được nguồn vốn vay ưu đãi để sửa tàu. Phần lớn phải tự xoay xở bằng cách vay mượn người thân, bạn bè, hoặc bán bớt tài sản trong nhà. Trong khi đó, nhu cầu gỗ đóng tàu tăng cao, nhân công sửa chữa lại khan hiếm, khiến chi phí đội lên từng ngày.

Chiếc tàu cá của ông Nguyễn Say (phường Xuân Đài) nằm bờ hơn hai tháng qua. "Chi phí sửa tàu khoảng 60 triệu đồng. Giờ chỉ mong Nhà nước hỗ trợ được phần nào mừng phần nấy để sửa tàu, rồi vươn khơi làm lại”, ông Say tâm sự.

Một chiếc tàu đang dần hoàn thiện, chuẩn bị hạ thủy vươn khơi.

Bám biển giữ nghề

Với ngư dân các làng biển, nằm bờ một ngày là mất đi một ngày thu nhập. Nằm bờ suốt hai tháng đồng nghĩa với việc cuộc sống gia đình bị đảo lộn, nợ chồng nợ. Bởi vậy, dẫu nhiều khó khăn, ngư dân vẫn gắng gượng để sửa chữa tàu. Ông Phạm Văn Hòa, chủ tàu PY94350TS bộc bạch: “Tàu hư phải ráng sửa để có thể vươn khơi. Có ra biển mới có tiền trả nợ, mới sống được”.

Biển đã bắt đầu êm sóng, vụ khai thác mới cận kề. Đó vừa là áp lực, vừa là động lực để ngư dân gấp rút hoàn thiện tàu. Trên bãi, không ít tàu vẫn còn phần thân dưới mớn nước chưa kịp sơn sửa, nhưng chủ tàu đã tính đến ngày hạ thủy. Dù hiểu rõ sự mong manh của nghề biển, nhưng họ vẫn lựa chọn bám biển để tồn tại. Với họ, vá tàu không chỉ là sửa chữa phương tiện, mà còn là vá lại niềm tin vào cuộc sống, vào một mùa biển mới yên lành.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, trong đợt bão số 13 vừa qua, toàn tỉnh có 129 tàu cá của ngư dân bị sóng đánh chìm, hư hỏng nặng hoặc vỡ kết cấu thân tàu. Đây đều là những phương tiện có giá trị lớn, gắn trực tiếp với sinh kế của hàng trăm hộ gia đình ven biển.  Đến nay, nhiều tàu cá đã được sửa chữa cơ bản, đủ điều kiện an toàn để trở lại ngư trường. Những con tàu lần lượt hạ thủy không chỉ đánh dấu sự phục hồi của hoạt động khai thác thủy sản sau bão, mà còn mở ra hy vọng về những chuyến biển đầu vụ, giúp ngư dân từng bước ổn định cuộc sống và tiếp tục gắn bó với nghề biển.

Tuyết Hương